
Norma ASTM B311 dotycząca metody badania gęstości materiałów metalurgii proszków (PM) o porowatości mniejszej niż dwa procent, opublikowana przez Amerykańskie Towarzystwo Badań i Materiałów (ASTM), opisuje metodę badania służącą do określania gęstości materiałów metalurgii proszków (PM) i węglików spiekanych o porowatości mniejszej niż dwa procent. Metoda ta oparta jest na metodzie wypierania wody.

Próbka testowa, która zwiększa masę po zanurzeniu w wodzie, wskazuje na obecność porowatości powierzchniowej. Otwarta porowatość powierzchniowa absorbuje wodę, co skutkuje wyższymi wartościami gęstości niż wartość rzeczywista. W przypadku wystąpienia tego problemu, ta metoda badawcza nie ma zastosowania.
Podczas badania próbkę waży się najpierw w powietrzu, a następnie w wodzie za pomocą wagi analitycznej. Gęstość oblicza się, korzystając z prawa Archimedesa.
W przypadku materiałów PM o porowatości mniejszej niż 2%, pomiar gęstości może posłużyć do określenia, czy element jest zagęszczony w stopniu wymaganym do zamierzonego zastosowania, zarówno w całości, jak i w obszarze krytycznym. Sama gęstość nie może być wykorzystana do oceny stopnia zagęszczenia, ponieważ skład chemiczny i obróbka cieplna wpływają na gęstość części nieporowatych.
W przypadku węglików spiekanych, pomiar gęstości jest często wykorzystywany do określenia, czy występuje znacząca zmienność składu danego gatunku węglika. Zależność ta jest prosta w przypadku węglików wolframu i kobaltu. W przypadku węglików o złożonej strukturze (np. zawierających węglik tantalu, węglik tytanu lub oba oprócz węglika wolframu i kobaltu), sytuacja jest bardziej złożona. Jeśli zmierzona gęstość wykracza poza określone granice, skład również wykracza poza określone granice. Gęstość zmierzona w określonych granicach nie gwarantuje prawidłowego składu. Równowaga między dwoma lub więcej składnikami może skutkować uzyskaniem oczekiwanej gęstości przy niewłaściwym składzie. Sama gęstość nie może być wykorzystana do oceny gatunku węglika spiekanego.
W świecie zaawansowanej produkcji, metalurgia proszków wyróżnia się jako wszechstronny proces tworzenia precyzyjnych komponentów wykorzystywanych w różnych gałęziach przemysłu, od motoryzacyjnego po lotniczy. Kluczowym aspektem zapewnienia jakości i wydajności tych materiałów jest dokładny pomiar gęstości. Norma ASTM B311 to znormalizowana metoda badawcza, która zapewnia wiarygodny sposób oceny gęstości materiałów metalurgii proszków przy minimalnej porowatości. Norma ta stała się niezbędnym narzędziem dla inżynierów i specjalistów ds. kontroli jakości. Zapewnia ona spójność badań i pomaga weryfikować, czy części spełniają wymagania dotyczące zagęszczania w wymagających zastosowaniach.
Metalurgia proszków polega na sprężaniu drobnych proszków metali pod wysokim ciśnieniem, a następnie spiekaniu ich w wysokich temperaturach w celu utworzenia stałych elementów. Technika ta pozwala na uzyskanie złożonych kształtów, zmniejszenie ilości odpadów oraz stosowanie stopów trudnych do obróbki metodą tradycyjnego odlewania lub kucia. Do popularnych materiałów metalurgii proszków należą stopy na bazie żelaza, stale nierdzewne, brązy, a nawet zaawansowane kompozyty.
Jednak sukces elementów wykonanych metodą metalurgii proszkowej zależy od ich końcowej gęstości. Porowatość (pustki w materiale) może negatywnie wpływać na właściwości mechaniczne, takie jak wytrzymałość, odporność na zmęczenie i korozję. Chociaż wyższa porowatość jest akceptowalna w przypadku filtrów lub łożysk samosmarujących, wiele zastosowań konstrukcyjnych wymaga niemal pełnej gęstości, zazwyczaj poniżej 2% porowatości. Norma ASTM B311 koncentruje się w szczególności na tych warunkach niskiej porowatości.
Niniejsza norma jest przeznaczona dla materiałów metalurgii proszków, w tym metalowych części formowanych wtryskowo, elementów kutych z proszków oraz węglików spiekanych (twardych metali, takich jak narzędzia z węglika wolframu), o porowatości poniżej 2%. Nie nadaje się ona do materiałów o wysokiej porowatości (np. stosowanych w filtracji) ani do próbek z otwartymi porami powierzchniowymi, które mogłyby absorbować wodę podczas badania, ponieważ zawyżałoby to zmierzoną gęstość.
Gęstość to coś więcej niż tylko liczba; to wskaźnik integralności materiału. W przypadku części wykonanych metodą metalurgii proszkowej o porowatości poniżej 2%, precyzyjny pomiar gęstości potwierdza, czy element osiąga wymaganą gęstość globalnie lub w newralgicznych miejscach, takich jak powierzchnie nośne. Jest to kluczowe w zastosowaniach, w których nawet niewielkie pustki mogą prowadzić do uszkodzenia pod wpływem naprężeń.
Wyniki testów pozwalają zorientować się w następujących kwestiach:
W praktyce norma ASTM B311 pomaga producentom osiągnąć docelowe gęstości poprzez optymalizację cykli spiekania, mieszanek proszków i ciśnień zagęszczania, co ostatecznie poprawia wydajność i żywotność części.
Norma ASTM B311 jest przykładem tego, jak standaryzowane testy wspierają innowacje w nauce o materiałach. Zapewnia ona prostą i dokładną metodę pomiaru gęstości w materiałach metalurgii proszków o niskiej porowatości, umożliwiając producentom wytwarzanie niezawodnych, wysokiej jakości komponentów, które napędzają postęp technologiczny. Wraz z rozwojem metalurgii proszków, napędzanym wymogami zrównoważonego rozwoju i złożonością geometrii, normy takie jak ASTM B311 pozostaną niezastąpione.
Nasza organizacja, z kompetentnym i doświadczonym zespołem, rozumie potrzeby klientów, zapewnia im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz pomaga im we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą ASTM B311 dotyczącą metody badania gęstości materiałów metalurgii proszków (PM) o porowatości mniejszej niż 2%.
