Norma „EN ISO 9142 Kleje – Wytyczne dotyczące wyboru standardowych warunków starzenia laboratoryjnego do badania połączeń klejonych”, opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), a następnie opublikowana jako norma europejska w ramach działań harmonizacyjnych, opisuje laboratoryjne warunki starzenia, w których połączenia klejone mogą być narażone na działanie różnych czynników środowiskowych (klimatycznych lub chemicznych). Norma ta służy do oceny wpływu tych czynników na określone właściwości. Warunki starzenia mają zastosowanie do połączeń klejonych i mogą być wykorzystane do przeprowadzenia serii testów w celu oceny kleju.
Wyniki uzyskane za pomocą procedur opisanych w niniejszej normie niekoniecznie mają zastosowanie do określania trwałości użytkowej klejonego zespołu, ponieważ nie istnieje bezpośrednia korelacja między wynikami badań a zachowaniem klejonego zespołu w warunkach eksploatacji w określonym czasie. Jednakże, w przypadku konkretnych zastosowań, doświadczenie w stosowaniu tych procedur może umożliwić ustalenie korelacji. Warunki starzenia powinny być w miarę możliwości dostosowane do konkretnego zastosowania kleju.
Sprzęt używany w tych testach obejmuje:
Liczba i rodzaj użytych próbek do badań zależą od mierzonych właściwości oraz wymaganych warunków starzenia. Próbki do badań należy przygotować zgodnie z wymaganiami odpowiedniej metody badawczej określonej w normie ISO. Przygotowuje się wystarczającą liczbę próbek, aby uzyskać jednorodne zestawy próbek i próbki kontrolne do badań. Zastosowanie mają następujące normy: ISO 4587, ISO 4588 i ISO 6238.
Próbki muszą być przechowywane w komorze kondycjonującej przez co najmniej 24 godziny przed poddaniem ich starzeniu. Kondycjonowanie należy przeprowadzić po utwardzeniu kleju, zgodnie ze specyfikacją materiału lub metodami określonymi przez producenta kleju.
Przed starzeniem wymagane właściwości badanej próbki określa się za pomocą kondycjonowanych próbek i odpowiedniej metody badawczej. Kondycjonowane próbki poddaje się działaniu warunków środowiskowych określonych w załącznikach do niniejszej normy, zgodnie z wymaganiami. Właściwości po starzeniu określa się zgodnie z procedurami określonymi w odpowiednich normach. O ile w załącznikach nie określono inaczej, próbki do badań kondycjonuje się w komorze kondycjonowania w następujący sposób:
Oprócz wyników badań, należy rejestrować wszystkie zmiany zaobserwowane podczas starzenia i okresów badań, w tym rodzaj uszkodzenia. W celach kontrolnych reprezentatywną grupę próbek należy przechowywać w komorze kondycjonowania przez okres odpowiadający wybranym warunkom starzenia.
W przypadku cech mierzalnych uzyskane wyniki wyraża się następująco:
W przypadku właściwości, których nie można zmierzyć, należy określić charakter obserwowanych efektów, np. pęknięcie pomiędzy podłożem a klejem lub zerwanie spójności wiązania klejowego z powodu częściowej lub całkowitej korozji podłoża pod klejem.
Przydatne może okazać się sprawdzenie, czy zmiana mierzonej charakterystyki wynika wyłącznie z procesu starzenia, poprzez zastosowanie następujących trzech wartości:
W skrócie, norma ta opisuje procedury starzenia laboratoryjnego, które mają na celu ocenę wpływu różnych czynników środowiskowych (klimatycznych i chemicznych) na połączenia klejowe oraz tego, w jaki sposób czynniki te wpływają na podstawowe właściwości (takie jak wytrzymałość, spójność czy wygląd) sklejonego zespołu.
Norma ta jest szczególnie przydatna w następujących obszarach:
Norma ta podkreśla, że te przyspieszone testy starzenia nie pozwalają bezpośrednio przewidzieć rzeczywistej trwałości połączenia klejonego. Nie istnieje prosta zależność matematyczna między wynikami badań laboratoryjnych a długoterminową wydajnością w warunkach rzeczywistych. Jednak w wielu zastosowaniach zgromadzone doświadczenie pozwala na ustalenie praktycznych zależności między wynikami badań a zachowaniem podczas eksploatacji.
Inżynierowie i laboratoria jakości powszechnie stosują normę EN ISO 9142 wraz z:
Norma EN ISO 9142 jest istotna w branży klejów i materiałów wiążących, ponieważ zapewnia powtarzalne ramy oceny wpływu czynników środowiskowych na długotrwałą wydajność połączeń klejowych, co jest kluczowe w przypadku, gdy kleje zastępują lub uzupełniają tradycyjne, mechaniczne metody łączenia. Główne powody, dla których norma ta ma istotną wartość praktyczną, to:
Testy doskonale nadają się do porównań i względnego klasyfikowania, ale nie są bezpośrednim wskaźnikiem rzeczywistej żywotności. Nie ma uniwersalnej korelacji matematycznej między liczbą godzin przyspieszonego starzenia a liczbą lat użytkowania. Jednak doświadczenie przemysłowe pozwala wielu firmom na ustalenie praktycznych korelacji dla konkretnych rodzajów klejów i zastosowań.
Podsumowując, norma EN ISO 9142 jest jedną z podstawowych norm, dzięki której nowoczesna technologia klejenia jest niezawodna, porównywalna i możliwa do zastosowania w przemyśle w sektorach wysokiego ryzyka.
Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą EN ISO 9142.
Możesz poprosić nas o wypełnienie formularza, aby umówić się na spotkanie, uzyskać bardziej szczegółowe informacje lub poprosić o ocenę.
