Norma ISO 2577 „Tworzywa sztuczne – Materiały do formowania termoutwardzalnego – Oznaczanie skurczu” opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) opisuje metodę określania skurczu formowanego próbek testowych z materiałów do formowania termoutwardzalnego oraz skurczu po obróbce cieplnej. Właściwości te uważa się za przydatne przy kontroli produkcji materiałów termoutwardzalnych oraz przy kontrolowaniu jednorodności produkcji. Ponadto znajomość początkowego skurczu materiałów termoutwardzalnych jest istotna przy wytwarzaniu form, a znajomość końcowego skurczu jest istotna przy określaniu przydatności materiału formującego do produkcji formowanych części o prawidłowych wymiarach.
Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:
Sprzęt używany w testach to forma, prasa lub podobne urządzenie odpowiednie do formowania określonych próbek testowych. Do formowania kompresyjnego należy używać formy pozytywowej lub półpozytowej, jedno- lub wielogniazdowej. Do formowania wtryskowego należy używać formy ISO typu D10724, która umożliwia uzyskanie próbek o wymiarach 2 mm × 60 mm × 60 mm, zgodnie ze specyfikacją podaną w normie ISO 2-2.
W razie potrzeby na formie można wygrawerować oznaczenia w pobliżu przeciwległych końców próbki, co ułatwia dokładny pomiar długości wnęki i próbek. Jeżeli w formie pozytywnej stosuje się wiele gniazd, wynikające z tego zmiany gęstości próbki testowej mogą być wystarczające, aby spowodować nierównomierne kurczenie się.
W testach stosuje się również odpowiedni sprzęt do pomiaru długości próbki testowej i odpowiadającej jej wnęki formy z dokładnością do 0,02 mm, a także piec wyłącznie do badania skurczu końcowego.
Należy pobrać reprezentatywną próbkę materiału formierskiego do badań i przechowywać ją w szczelnych pojemnikach w temperaturze pokojowej bez żadnego kondycjonowania do momentu przygotowania próbek do badań.
Próbki testowe powinny być:
Próbki powinny być formowane metodą formowania ciśnieniowego lub wtryskowego, przy użyciu formy jedno- lub wielogniazdowej.
Na początku testu, jeśli nie są jeszcze znane, należy zmierzyć długości gniazd (lub odległości między wytrawionymi znakami na formie) z dokładnością do 23 mm w temperaturze 2 stopni plus/minus 0,02 stopnie. Pomiary te rejestruje się w celu wykorzystania przy obliczaniu skurczu. Od czasu do czasu należy sprawdzać, czy formy nie są zużyte. Alternatywą dla bezpośredniego pomiaru długości zimnych form jest uzyskanie bardzo dokładnego wymiaru form poprzez wykonanie na zimno próbek ołowiu i zmierzenie ich długości.
Z próbki przeznaczonej do badania formuje się co najmniej dwie próbki w następujących warunkach:
W przypadku materiałów włóknistych, które mają być formowane wtryskowo w arkusze, należy zbadać co najmniej cztery próbki.
Po wyjęciu z formy próbki testowe pozostawia się do ostygnięcia do temperatury pokojowej, umieszczając je w materiale o niskiej przewodności cieplnej i odpowiednim obciążeniu zapobiegającym odkształceniom. Przechowywać w temperaturze 23 stopni plus/minus 2 stopnie i wilgotności względnej od 45 do 55 procent przez 16 do 72 godzin lub przez krótszy okres, tak aby uzyskać takie same wyniki testu.
Przed zmierzeniem długości próbek testowych należy umieścić je na płaskiej powierzchni lub prostej krawędzi, aby sprawdzić, czy nie występują na nich żadne krzywizny lub zniekształcenia. Każda próbka testowa, której krzywizna przekracza 1 procent jej długości, powinna zostać wyrzucona.
Aby określić skurcz formowania, długości próbek prętów między przeciwległymi powierzchniami końcowymi lub odległości między znakami pomiarowymi należy mierzyć równolegle do ich osi głównych z dokładnością do 23 mm w temperaturze 2 stopnie plus/minus 0,02 stopnie. Pomiaru próbek blachy należy dokonać poprzez wykonanie dwóch pomiarów w tym samym kierunku, w odległości 20 mm od narożników.
Aby określić wpływ orientacji na skurcz próbki formowanej wtryskowo, mierzy się i oblicza niezależnie skurcze w dwóch prostopadłych kierunkach (każdy obliczony na podstawie średniej dwóch pomiarów w tym samym kierunku).
Aby określić skurcz wtórny, próbki testowe mierzone w sposób opisany powyżej umieszcza się w piecu utrzymywanym w temperaturze podanej poniżej. Próbki są podparte w celu uniknięcia deformacji i zapewnienia separacji od siebie.
Temperatury grzania powinny wynosić:
Czasy naświetlania powinny wynosić:
Skurcz końcowy w dużej mierze zależy od czasu ekspozycji. Dlatego należy zwrócić uwagę na czas ekspozycji, który powinien być zgodny ze specyfikacją danego materiału. Po zakończeniu okresu nagrzewania próbki do badań wyjmuje się z pieca i pozostawia do ostygnięcia na co najmniej 3 godziny w standardowej atmosferze o temperaturze 23 stopni plus/minus 2 stopnie i wilgotności względnej od 45 do 55 procent. Po okresie chłodzenia próbki testowe poddaje się ponownemu pomiarowi w temperaturze 23 stopni plus/minus 2 stopnie, jak określono powyżej, z dokładnością do 0,02 mm.
Skurcz formy i skurcz następczy oblicza się procentowo, korzystając z równań podanych w normie.
Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście świadczone są również usługi badawcze dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „ISO 2577 Tworzywa sztuczne - Materiały do formowania termoutwardzalnego - Oznaczanie skurczu”.
Możesz poprosić nas o wypełnienie formularza, aby umówić się na spotkanie, uzyskać bardziej szczegółowe informacje lub poprosić o ocenę.
