
Norma „DIN 51659 Smary – Metody badań”, opracowana przez Niemiecki Instytut Normalizacyjny (DIN), składa się z szeregu norm zorganizowanych pod tym samym tytułem:

Oleje silnikowe otrzymywane są z ropy naftowej i jej pochodnych poprzez zmieszanie określonych substancji chemicznych (dodatków) i poprawę określonych właściwości. Olej smarowy stosowany jest w silnikach samochodowych do smarowania ruchomych części silnika, zmniejszania tarcia, ochrony przed zużyciem i usuwania zanieczyszczeń z silnika, pełni funkcję środka czyszczącego oraz działa jako środek antykorozyjny i chłodzący. Oleje te na skutek zużycia silnika zyskują szereg zanieczyszczeń i dodatkowych składników. Składniki te obejmują cząstki metali, takich jak żelazo, stal, miedź, ołów i cynk, a także inne związki baru, siarki, wody, brudu, spalonego węgla i popiołu. Wiele z nich ma charakter wysoce toksyczny, dlatego należy oddzielić te zanieczyszczenia, aby ponownie wykorzystać olej silnikowy.
W oleju silnikowym stosuje się dużą liczbę dodatków, które zapobiegają niepożądanym właściwościom. Głównymi dodatkami do oleju silnikowego są takie substancje, jak inhibitory utleniania, obniżacze temperatury krzepnięcia, barwniki i inhibitory korozji. Recykling zużytych olejów smarowych zależy w dużej mierze od struktury bazy olejowej oraz rodzaju i ilości zanieczyszczeń w smarze powstałym w wyniku procesów. Zanieczyszczenia pochodzą zarówno z otaczającego powietrza, jak i silnika.
Analiza lepkości wskazuje na obecność różnego rodzaju zanieczyszczeń w zużytym oleju silnikowym. Produkty utleniania i polimeryzacji w oleju (produkty te mogą być zarówno rozpuszczalne, jak i zawieszone) powodują wzrost lepkości zużytego oleju silnikowego, natomiast spadek lepkości oleju silnikowego świadczy o zanieczyszczeniu paliwa.
Chociaż lepkość kinetyczna zużytego oleju silnikowego wzrasta w wyniku utleniania lub zanieczyszczenia, może również spaść w wyniku rozcieńczenia paliwami lekkimi, takimi jak olej napędowy lub benzyna. Lepkość świeżego oleju smarowego wynosi 90 cP, a lepkość zużytego oleju silnikowego wynosi 120 cP. O ile wskazuje to na obecność zanieczyszczeń w zużytym oleju silnikowym, to wartości lepkości olejów silnikowych rafinowanych metodą rozpuszczalników kompozytowych wynoszą 94 cP, wartości lepkości olejów silnikowych rafinowanych metodą jednorozpuszczalnikową wynoszą 98 cP, a wartości lepkości olejów silnikowych rafinowanych metodą kwasowania wynoszą 92 cP. Zużyty olej ma wysoką lepkość z powodu zanieczyszczeń.
Lepkość kinematyczna jest miarą wewnętrznego oporu płynu podczas przepływu pod wpływem sił grawitacji. Wyznacza się go poprzez pomiar czasu w sekundach wymaganego do przepłynięcia określonej odległości pod wpływem grawitacji przez rurkę kapilarną w skalibrowanym wiskozymetrze. Podawanie lepkości jest ważne tylko wtedy, gdy jest podawane w temperaturze, w której przeprowadzono badanie.
Ze wszystkich testów stosowanych do analizy zużytego oleju żaden nie zapewnia lepszej powtarzalności i konsystencji testu niż lepkość. Podobnie nie ma cechy bardziej krytycznej dla skutecznego smarowania podzespołów niż lepkość oleju bazowego. Jednak lepkość to coś więcej, niż to, co widać na pierwszy rzut oka. Lepkość można mierzyć i podawać jako lepkość dynamiczną (absolutną) lub lepkość kinematyczną. Można je łatwo pomylić, jednak znacznie się od siebie różnią.
Najczęściej używane laboratoria analizy oleju mierzą i podają lepkość kinematyczną. Natomiast większość wiskozymetrów in situ mierzy lepkość dynamiczną, ale są zaprogramowane do szacowania i raportowania lepkości kinematycznej, tak aby raportowane pomiary lepkości odzwierciedlały liczby kinematyczne podawane przez większość laboratoriów i dostawców olejów smarowych.
Termin Houillon odnosi się do specjalnego typu rurki kapilarnej stosowanej do pomiaru lepkości. Metodę tę opracowano po raz pierwszy do stosowania w mieszalniach smarów i laboratoriach badawczych, które chciały uzyskać szybsze wyniki podczas procesu mieszania w porównaniu z istniejącymi rurkami. Rurka kapilarna Houillon jest rurką prostą, a nie w kształcie litery „U”. Jest to charakterystyczne dla danej konstrukcji łaźni grzewczej, ponieważ dno rury nie jest zanurzone.
Rurki kapilarne typu Houillon służą do określania lepkości szerokiej gamy olejów w szerokim zakresie lepkości, w tym olejów smarowych, olejów barwionych, olejów przepracowanych, paliw i podobnych materiałów. Za pomocą wiskozymetru Houillon lepkość oleju jest mierzona względem czasu i stałej rurki. Czas jest mierzony między dwoma punktami. Lepkość jest następnie obliczana poprzez zastosowanie określonego wzoru. W trybie automatycznym detekcja próbki rozpoczyna się, gdy krawędź próbki osiągnie pierwszą komorę (poziom wysoki) i kończy się, gdy minie drugą komorę (poziom niski). Urządzenie rejestruje czas przepływu i automatycznie oblicza lepkość próbki.
Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen, które świadczy dla przedsiębiorstw z różnych sektorów, nasza organizacja świadczy również usługi testowania określone w serii norm „Smary DIN 51659 – Metody testowania”, z wyszkoloną i fachową kadrą oraz zaawansowaną technologią sprzęt.
