ISO 6504 Farby i lakiery – Oznaczanie nieprzezroczystości

Norma ISO 6504 Farby i lakiery – Oznaczanie nieprzezroczystości, opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „ISO 6504-1 Część 1: Metoda Kubelki-Munka dla barwników białych i jasnych” opisuje metodę określania nieprzezroczystości (szybkości rozprowadzania wymaganej do osiągnięcia 98% nieprzezroczystości) białych i jasnych barwników. Norma ta ma zastosowanie do warstw barwników o wartości trójchromatycznej co najmniej 70 i nieprzezroczystości przekraczającej 80%. Nie ma ona zastosowania do barwników fluorescencyjnych ani metalicznych.

Dla celów niniejszej normy przez jasną farbę rozumie się powłokę o wartościach trójchromatycznych większych niż 25, mierzonych spektrofotometrem na czarno-białym podłożu.

Zasadniczo metoda ta opiera się na równaniach Kubelki-Munka, które wiążą współczynniki rozpraszania i absorpcji powłok pigmentowych z ich kolorem i nieprzezroczystością. Aby określić siłę krycia, w równaniach Kubelki-Munka należy uwzględnić zarówno współczynnik odbicia, jak i współczynnik odbicia warstwy farby o określonej grubości na czarnym tle.

W świecie powłok i wykończeń powierzchni, wydajność farby lub lakieru to nie tylko kolor i trwałość, ale także to, jak dobrze kryje ona znajdującą się pod nią powierzchnię. Ta właściwość, znana jako siła krycia lub nieprzezroczystość, ma kluczowe znaczenie dla równomiernego krycia, estetycznego wyglądu i funkcjonalnej ochrony. Norma ISO 6504-1, zapewniająca precyzyjną metodę pomiaru tej istotnej właściwości w przypadku białych i jasnych farb i lakierów, opiera się na dziesięcioleciach badań w dziedzinie nauki o kolorze i optyki, aby pomóc producentom, laboratoriom kontroli jakości i badaczom w wiarygodnym pomiarze siły krycia.

Podczas gdy norma ISO 6504-1 skupia się na modelu Kubelki-Munka wykorzystywanym w analizach laboratoryjnych, inne sekcje normy dotyczą praktycznych zastosowań dla określonych powierzchni, np. muru lub betonu.

Siła krycia odnosi się do zdolności powłoki do pokrycia podłoża, zapobiegając jego widoczności. Jest to szczególnie ważne w przypadku farb białych i jasnych, ponieważ te odcienie są często stosowane w podkładach, warstwach nawierzchniowych i wykończeniach dekoracyjnych, gdzie jednorodność ma kluczowe znaczenie. Niska siła krycia może powodować widoczne smugi, różnice w kolorze lub odblaski.

Na siłę ukrycia wpływają następujące czynniki:

• Koncentracja i rodzaj pigmentu: Większa objętość pigmentu może zwiększyć krycie.
• Wielkość cząstek i dyspersja: Drobniejsze cząstki skuteczniej rozpraszają światło.
• Grubość powłoki: Grubsze warstwy zazwyczaj zapewniają lepsze krycie, ale regulują to normy.
• Różnice we współczynniku załamania światła: pomiędzy pigmentami i spoiwami.

Podstawą normy ISO 6504-1 jest teoria Kubelki-Munka, model matematyczny objaśniający interakcję światła z materiałami nieprzezroczystymi, takimi jak warstwy farby, z uwzględnieniem absorpcji i rozpraszania. Jest ona szczególnie przydatna w przypadku kolorów białych i jasnych, ponieważ odbijają one większość światła widzialnego, umożliwiając precyzyjne pomiary.

• Norma „ISO 6504-3 Część 3: Oznaczanie siły krycia farb do ścian, betonu i wnętrz” opisuje metody określania siły krycia białych lub jasnych powłok malarskich o wartościach trójchromatycznych większych niż 25, nakładanych na czarno-białą płytę lub bezbarwną folię transparentną. Wartości trójchromatyczne mierzy się na czarno-białych płytach. Następnie, na podstawie tych wartości, oblicza się siłę krycia.

Norma ta zawiera również prostą metodę obliczania szybkości dyfuzji dla farb lotnych o niskiej szybkości parowania (np. powłoki stosowane na ścianach wewnętrznych i sufitach, zgodnie ze specyfikacją podaną w normie EN 13300).

Na potrzeby niniejszego standardu stosuje się następujące definicje:

• Stopień pokrycia: Powierzchnia, jaką można pokryć daną ilością materiału powłokowego, aby uzyskać wysuszoną powłokę o pożądanej grubości.
• Praktyczna wydajność: Jest to wydajność, jaką można w praktyce uzyskać na danej pokrytej powierzchni.
• Teoretyczna szybkość dyfuzji: Jest to szybkość dyfuzji obliczona wyłącznie na podstawie objętości substancji nielotnej.
• Zdolność powłoki do maskowania przebarwień lub zmian koloru na powierzchni.
• Trzy wartości bodźca (bodźca kolorystycznego): W danym układzie trójkolorowym są to ilości trzech bodźców odniesienia potrzebne do dopasowania koloru rozpatrywanego bodźca.

Norma ta opiera się na następujących zasadach:

• W metodzie A powlekane, przezroczyste folie są naklejane na czarno-biały panel. Wydajność nanoszenia oblicza się na podstawie pomiarów gęstości powierzchniowej i teoretycznej grubości suchej warstwy. Wartości trójchromatyczne powlekanych folii są mierzone na czarno-białych powierzchniach. Siłę krycia oblicza się jako procent tych wartości dla każdej powlekanej folii.
• W metodzie B, grafiki czarno-białe są powlekane i suszone lub wypalane. Współczynnik dyspersji oblicza się na podstawie gęstości powierzchniowej i pomiarów teoretycznej grubości suchej warstwy. Wartości trójchromatyczne każdej powlekanej grafiki są mierzone na obszarach czarno-białych. Siłę krycia oblicza się jako procent tych wartości dla każdej powlekanej grafiki.
• W metodzie C, czarno-białe wykresy są powlekane. Współczynnik rozprowadzania oblicza się na podstawie pomiarów powierzchni pokrytej powłoką (wszystkie wykresy), gęstości materiału powłoki oraz różnicy mas między wykresem niepokrytym a pokrytym powłoką. Powłoka jest następnie suszona. Wartości trójchromatyczne każdego powlekanego wykresu są mierzone na czarno-białych obszarach. Siłę krycia oblicza się jako procent tych wartości dla każdego powlekanego wykresu.

W branży powłok ochronnych zapewnienie skutecznego krycia powierzchni, takich jak ściany czy beton, ma kluczowe znaczenie zarówno dla estetyki, jak i funkcjonalności. Norma ISO 6504-3 określa znormalizowaną metodę pomiaru siły krycia farb i lakierów przeznaczonych specjalnie do betonu i podobnych powierzchni porowatych. W przeciwieństwie do normy ISO 6504-1, która wykorzystuje teorię Kubelki-Munka do analizy widmowej, niniejsza norma koncentruje się na praktycznej, rzeczywistej ocenie krycia przy danym współczynniku rozprowadzania.

Norma ISO 6504-3 ma zastosowanie do farb i lakierów wodorozcieńczalnych i rozpuszczalnikowych przeznaczonych do ścian, betonu i podobnych powierzchni cementowych. Określa ona metodę określania siły krycia przy stałej wydajności, odzwierciedlającą typowe warunki aplikacji. Norma jest przeznaczona do:

• Powłoki białe i jasne (wartość trójchromatyczna co najmniej 25).
• Badania laboratoryjne lub terenowe w celu kontroli jakości i certyfikacji produktu.
• Zgodność ze specyfikacjami w sektorze budowlanym i architektonicznym.

Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby klientów, oferując zaawansowane usługi badawcze, których potrzebują, a także wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi badawcze zgodne z normą „ISO 6504 Farby i lakiery – Oznaczanie siły krycia”.