ISO 3651 Oznaczanie odporności stali nierdzewnych na korozję międzykrystaliczną

Norma ISO 3651 „Oznaczanie odporności stali nierdzewnych na korozję międzykrystaliczną” opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) składa się z szeregu podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem. Mianowicie,

• Norma „ISO 3651-1 Część I: Badanie korozji w środowisku kwasu azotowego poprzez pomiar ubytku masy (test Hueya)” opisuje metodę określania odporności stali nierdzewnych austenitycznych na korozję międzykrystaliczną w środowisku kwasu azotowego poprzez pomiar ubytku masy (test Hueya). Norma ta określa również cele, jakie można przypisać testowi.

Metodę tę można stosować wyłącznie do stali nierdzewnych austenitycznych i ferrytyczno-austenitycznych (duplex) dostarczanych w postaci wyrobów walcowanych lub kutych, rur i odlewów i przeznaczonych do stosowania w środowisku silnie utleniającym (np. stosunkowo stężonym kwasie azotowym). Zasadniczo testu Hueya nie należy stosować w przypadku stopów zawierających molibden, chyba że badany materiał będzie stosowany w środowisku kwasu azotowego.

Wynik badania korozyjnego jest wiążący wyłącznie dla medium korozyjnego użytego w badaniu. Stanowi podstawę do prognozowania odporności na korozję międzykrystaliczną, ale nie można jej stosować do sprawdzania odporności na inne rodzaje korozji (takie jak korozja ogólna, wżerowa, korozja naprężeniowa). Użytkownik musi dostosować określony test korozyjny do przeznaczenia stopu. W żadnym wypadku nie należy uważać tego testu za absolutną miarę jakości stopu.

Badanie korozji międzykrystalicznej może mieć jeden z następujących celów. Jeżeli w zamówieniu określono konieczność przeprowadzenia testu korozji, cel testu musi zostać podany w momencie składania zamówienia.

• Weryfikacja wewnętrznej odporności stopu na korozję międzykrystaliczną: Weryfikacja ta obowiązuje wyłącznie dla gatunków stali austenitycznych specjalnie wyprodukowanych pod kątem odporności na korozję międzykrystaliczną w silnie utleniających środowiskach. Po poddaniu próbki obróbce cieplnej przeprowadza się badanie w celu uczulania.
• Badanie efektywności procesu rozpuszczania: Badanie to przeprowadza się wyłącznie na cienkich produktach, dla których można zapewnić wystarczająco dużą szybkość chłodzenia. Próbkę bada się w stanie takim, w jakim została dostarczona użytkownikowi, bez poddawania jej obróbce cieplnej w celu wykrycia uczulenia.

Zasadniczo podczas przeprowadzania testu przygotowaną próbkę waży się, a następnie zanurza we wrzącym roztworze kwasu azotowego na 48 okresów po 5 godzin. Kryterium oceny wyniku badania jest ubytek masy określany poprzez ważenie po każdym okresie.

• Norma „ISO 3651-2 Część 2: Stale nierdzewne ferrytyczne, austenityczne i ferrytyczno-austenityczne (duplex) – Badania korozji w środowiskach zawierających kwas siarkowy” opisuje metody określania odporności stali nierdzewnych ferrytycznych, austenitycznych i ferrytyczno-austenitycznych (duplex) na korozję międzykrystaliczną w środowiskach zawierających kwas siarkowy. Norma ta określa również cele, jakie można przypisać testowi.

Metody badań zawarte w niniejszej normie obejmują:

• Metoda A: test z 16-procentowym kwasem siarkowym i siarczanem miedzi (test Monypenny'ego-Straussa)
• Metoda B: test z 35-procentowym kwasem siarkowym i siarczanem miedzi
• Metoda C: próba z 40-procentowym stężeniem kwasu siarkowego i siarczanu żelazawego.

Metody te stosuje się do stali nierdzewnych dostarczanych w postaci odlewów, wyrobów walcowanych lub kutych oraz rur i przeznaczonych do stosowania w słabo utleniających środowiskach kwaśnych (np. kwas siarkowy, kwas fosforowy). Jeżeli norma wyrobu nie stanowi inaczej, metoda, która ma zostać zastosowana - A, B lub C - jest przedmiotem porozumienia między stronami. Załącznik do niniejszej normy zawiera przykłady zastosowania trzech metod do stali nierdzewnych (załącznik A).

Wynik badania korozyjnego jest wiążący wyłącznie dla medium korozyjnego użytego w badaniu. Stanowi podstawę do prognozowania odporności na korozję międzykrystaliczną, ale nie można jej stosować do sprawdzania odporności na inne rodzaje korozji (takie jak korozja ogólna, wżerowa, korozja naprężeniowa). Użytkownik musi dostosować określony test korozyjny do przeznaczenia stopu. Testów tych nie należy w żadnym wypadku uważać za absolutną miarę jakości metalu.

Badanie korozji międzykrystalicznej może mieć jeden z następujących celów:

• Weryfikacja wewnętrznej odporności stali na korozję międzykrystaliczną: Weryfikacja ta obowiązuje wyłącznie dla stali niskowęglowych (zawierających nie więcej niż 0,03 procent węgla) oraz stali stabilizowanych, dla których określono odporność na korozję międzykrystaliczną. Metal poddaje się badaniu po poddaniu go obróbce cieplnej, która może być obróbką cieplną w celu uwrażliwienia lub spawaniem w celu uwrażliwienia.
• Badanie efektywności procesu rozpuszczania: Badanie to przeprowadza się wyłącznie na cienkich produktach, dla których można zapewnić wystarczająco dużą szybkość chłodzenia. Dotyczy tylko stali nieopisanych powyżej. Metal bada się w stanie takim, w jakim jest dostarczany użytkownikowi, bez poddawania go obróbce cieplnej w celu wykrycia uczulenia.

Metodę tę stosuje się do stali nierdzewnych dostarczanych w postaci arkuszy walcowanych i rur spawanych, przeznaczonych do stosowania w środowiskach słabo utleniających kwasów. Wynik badania korozyjnego jest wiążący wyłącznie dla medium korozyjnego użytego w badaniu. Stanowi podstawę do prognozowania odporności na korozję międzykrystaliczną, ale nie można jej stosować do sprawdzania odporności na inne rodzaje korozji (takie jak korozja ogólna, wżerowa, korozja naprężeniowa). Ważne jest, aby użytkownik dostosował określony test korozyjny w przypadku stosowania stali. Test ten nie może być w żadnym wypadku uważany za absolutną miarę jakości metalu.

Przy wykonywaniu badania próbki do badań powinny być zasadniczo przygotowywane zgodnie ze specyfikacją niniejszej normy, zależnie od celu badania i porozumienia pomiędzy dostawcą i nabywcą. Grubość próbki testowej może być taka sama jak grubości próbek oryginalnych. Zaleca się, aby próbka miała całkowitą powierzchnię od 5 cm2 do 20 cm2. Strefa spawania musi obejmować strefę poddaną wpływowi ciepła oraz niepoddany działaniu ciepła metal bazowy.

Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście świadczone są również usługi badawcze dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „ISO 3651 Oznaczanie odporności stali nierdzewnych na korozję międzykrystaliczną”.