
Norma ASTM D5178 dotycząca metody badania odporności na zarysowanie powłok organicznych, opracowana przez Amerykańskie Towarzystwo Badań i Materiałów (ASTM), opisuje metodę badania odporności na zarysowanie płaskich i gładkich powierzchni. Wyniki wyrażane są jako odporność na zarysowanie powłok organicznych, takich jak farby, lakiery i emalie, po nałożeniu na płaskie i gładkie powierzchnie paneli.

W niektórych przypadkach zarysowanie powłok nałożonych na podłoża w typowych warunkach użytkowania jest niedopuszczalne. Ta metoda badawcza okazała się użyteczna w określaniu stopnia zarysowania powłok na podłożach. W szczególności jest ona bardzo przydatna do uzyskiwania względnych ocen dla szeregu powlekanych paneli, które wykazują znaczne różnice w stopniu zarysowania.
Metoda badawcza opisana w normie ASTM D5178 ma zastosowanie przede wszystkim do powłok, takich jak farby, lakiery i emalie. Ocenia ona, jak dobrze powłoka jest odporna na widoczne uszkodzenia powierzchni poddana kontrolowanej sile mechanicznej.
Odporność na zarysowania to ważna cecha, ponieważ powlekane powierzchnie mogą ulec uszkodzeniu podczas produkcji, transportu, montażu, czyszczenia, obsługi i normalnego użytkowania. Powłoka o dobrej odporności na zarysowania lepiej zachowuje swój wygląd i funkcję ochronną.
Test ten jest szczególnie przydatny do porównywania różnych paneli powlekanych i określania, która powłoka zapewnia lepszą odporność na zarysowania. Jest on uznawany za najskuteczniejszy test do uzyskiwania względnych ocen powłok wykazujących istotne różnice w odporności na zarysowania.
Rysa to rodzaj widocznego śladu, otarcia lub innego uszkodzenia powierzchni, który powstaje, gdy przedmiot styka się z powlekaną powierzchnią. Odporności na zarysowania nie należy mylić z twardością ani odpornością na ścieranie. Powłoka może mieć wysoką twardość, ale nadal być podatna na powstawanie pewnych rys. Dlatego odporność na zarysowania dostarcza informacji o zdolności powłoki do zachowania wyglądu powierzchni pod wpływem określonych naprężeń mechanicznych. Na przykład element wykończenia wnętrza samochodu może stykać się z narzędziami, kluczami, materiałami opakowaniowymi lub innymi elementami podczas montażu i użytkowania. Powłoka o słabej odporności na zarysowania może pozostawiać widoczne ślady, nawet jeśli materiał pod nią pozostaje nienaruszony.
Norma ASTM D5178 określa zasadniczo siłę potrzebną do utworzenia wykrywalnego znaku na powierzchni powlekanej. Kontrolowane urządzenie testujące przykłada do powłoki siłę o stopniowanej lub odpowiednio kontrolowanej sile za pomocą określonego elementu stykowego. Następnie powierzchnia jest sprawdzana w celu ustalenia, czy utworzył się widoczny znak. Większe siły potrzebne do utworzenia danego znaku zazwyczaj przekładają się na lepszą odporność na ślady powierzchniowe powstałe w wyniku badania. Precyzyjny sprzęt, wymagania dotyczące przygotowania, warunki pracy i kryteria oceny są niezbędne do uzyskania wiarygodnych i powtarzalnych wyników.
Norma ASTM D5178 dotyczy powłok organicznych na gładkich, płaskich podłożach. Przykłady wymienione w tej normie obejmują:
Dlatego też metodę tę można stosować w gałęziach przemysłu, w których wygląd i trwałość powierzchni mają duże znaczenie.
Ogólnie rzecz biorąc, metoda testowania przebiega następująco:
Wynik testu zależy od przygotowania powłoki, podłoża, grubości, kondycjonowania, sprzętu i warunków oceny.
Norma ASTM D5178 jest istotna, ponieważ kosmetyczne uszkodzenia powierzchni mogą stanowić poważny problem jakościowy, nawet jeśli powłoka pozostaje fizycznie przylegająca do podłoża. Test ten stanowi znormalizowaną metodę porównywania systemów powłokowych i pomaga producentom odpowiedzieć na pytania takie jak:
Norma ta szczegółowo opisuje sytuacje, w których zarysowania są niedopuszczalne i stwierdza, że metoda ta pozwala na rozróżnienie stopnia zarysowania pomiędzy powlekanymi panelami.
Norma ASTM D5178 może być szczególnie przydatna w rozwoju i ocenie jakości powłok samochodowych. Elementy pojazdów mają powierzchnie, które są często dotykane, obsługiwane, czyszczone lub narażone na kontakt z innymi przedmiotami. Potencjalne zastosowania obejmują ocenę:
W zastosowaniach motoryzacyjnych odporność na zarysowania może przyczynić się do długoterminowej jakości wizualnej. Powierzchnia, na której szybko pojawiają się zarysowania lub ślady, może sprawiać wrażenie niskiej jakości, nawet jeśli jej właściwości strukturalne nie ulegają pogorszeniu.
Na wyniki odporności na zarysowania może wpływać kilka czynników. Do najważniejszych należą:
Norma ASTM D5178 nie jest uniwersalną miarą trwałości wszystkich powłok. Dotyczy ona w szczególności odporności na zarysowania na płaskich, gładkich powierzchniach i podaje wyniki dotyczące siły potrzebnej do powstania zarysowania. Dlatego nie należy jej automatycznie interpretować jako kompletnego pomiaru:
Odporność na zarysowania jest częścią szerszej rodziny właściwości użytkowych powłoki. W zależności od zastosowania, producenci mogą również wymagać następujących testów:
Testy te mierzą różne cechy i nie należy ich uważać za zamienne.
Nasza organizacja, z kompetentnym i doświadczonym zespołem, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą ASTM D5178.
