EN 1518-1 Farby i lakiery – Oznaczanie odporności na zarysowania – Część 1: Metoda stałego obciążenia

Europejska norma „EN 1518-1 Farby i lakiery – Oznaczanie odporności na zarysowania – Część 1: Metoda stałego obciążenia” opisuje metodę badania mającą na celu określenie odporności pojedynczej powłoki lub wielowarstwowego systemu farby, lakieru lub podobnego produktu na zarysowanie za pomocą pisaka obciążonego określonym obciążeniem w określonych warunkach.

Penetracja rysika jest skierowana w stronę podłoża, z wyjątkiem układu wielowarstwowego. W układzie wielowarstwowym rysik może penetrować podłoże lub warstwę pośrednią. Metodę tę można wdrożyć na dwa sposoby:

• Test zaliczony/niezaliczony wykonuje się, testując dany element przy użyciu pojedynczego, określonego obciążenia w celu oceny zgodności z daną specyfikacją.
• W ramach testu ewaluacyjnego do pióra przykładane są coraz większe obciążenia, aby określić minimalne obciążenie, przy którym powłoka zostanie przebita.

Ani niniejsza norma, ani norma ISO 1518-2 nie określają metody wykorzystującej rylce zakrzywione, jak określono w normie ISO 12137. Wybór pomiędzy tymi trzema metodami zależy od konkretnego problemu praktycznego.

Zasadniczo, pisak obciążony określonym obciążeniem jest przesuwany po powłoce ze stałą prędkością. Określono następujące parametry testu:

• Geometria końcówki pióra
• Zakres, w jakim można znaleźć obciążenie testowe i przyrosty, o jakie można je zwiększać
• Procedura opuszczania pióra na powłokę
• Szybkość ruchu pisaka i minimalna długość rysy.

Rysę bada się w celu ustalenia, czy powłoka wniknęła do określonego poziomu przy pojedynczym obciążeniu testowym (test pozytywny/negatywny) lub w celu określenia minimalnego obciążenia testowego wymaganego do penetracji. W niektórych przypadkach na powierzchni powłoki wykrywane są rysy. Ocenę tę należy powtórzyć po 24 godzinach.

Na początku badania pobiera się reprezentatywną próbkę badanego produktu lub każdego produktu w przypadku systemu wielowarstwowego, zgodnie z opisem zawartym w normie ISO 15528. Każdą próbkę bada się i przygotowuje do badania zgodnie z opisem zawartym w normie ISO 1513.

Podłoża testowe muszą być przewodzące, mieć grubość od 0,7 mm do 1,0 mm i spełniać wymagania normy ISO 1514. Preferowany rozmiar paneli to 200 mm x 100 mm. Każdy panel testowy jest przygotowywany zgodnie z normą ISO 1514 i powlekany metodą określoną dla badanego produktu lub systemu. Metoda nakładania powłoki jest określana przez producenta lub uzgadniana między stronami i uwzględniana w raporcie z badań.

Każdy powlekany panel testowy jest suszony (lub suszony w piecu) i starzony w określonym czasie i warunkach. Przed badaniem powlekane panele są kondycjonowane przez co najmniej 16 godzin w temperaturze 23°C (+/- 2°C) i przy wilgotności względnej 50% (+/- 5%) (zgodnie z normą ISO 3270). Procedura testowa jest przeprowadzana natychmiast po wyjęciu paneli testowych z komory kondycjonowania. Czas i warunki suszenia (lub suszenia w piecu) oraz starzenia są określone przez producenta lub uzgodnione przez strony zaangażowane w badanie i zawarte w raporcie z badania. Powlekane panele należy przechowywać i obchodzić się z nimi w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu odciskami palców i kurzem. Odciski palców, kurz lub inne zanieczyszczenia na powierzchni spowodują obniżenie dokładności.

Grubość powłoki suchej określa się w mikronach, stosując jedną z procedur określonych w normie ISO 2808. Grubość powłoki suchej określa producent lub jest ona uwzględniana w raporcie z badań po uzgodnieniu między stronami.

Testy przeprowadza się w temperaturze 23 stopni plus/minus 2 stopnie i wilgotności względnej 50 procent plus/minus 5 procent.

Procedura testowa składa się z następujących kroków:

• Powlekany panel testowy jest mocowany w uchwycie, stroną do góry. Panel testowy jest ustawiony tak, aby odległość między rysami wynosiła co najmniej 5 mm, a odległość od rys do krawędzi panelu testowego wynosiła co najmniej 10 mm.
• Końcówka pisaka jest sprawdzana pod kątem uszkodzeń, zanieczyszczeń i gładkości. Pisak jest mocowany do belki nośnej prostopadle do panelu testowego, gdy jest w odpowiedniej pozycji.
• Gdy pióro jest puste, belka ładunkowa jest równoważona przez ciężar pustego pióra.
• W zależności od rodzaju użytego urządzenia, obciążenie testowe ustawia się na wymaganą wartość poprzez umieszczenie ciężarka na piórze lub poprzez przesunięcie przesuwnego ciężarka.
• W przypadku użycia urządzenia wyświetlającego następuje jego aktywacja i sprawdzenie jego prawidłowego działania.
• Silnik urządzenia zostaje uruchomiony i oczekuje się, że na powłoce powstanie rysa. W razie potrzeby należy obserwować wskaźnik podczas testu, aby sprawdzić, czy istnieje kontakt elektryczny między piórem a podłożem.
• Panel zostaje zdjęty, a rysa natychmiast zbadana pod lupą w celu ustalenia, czy nastąpiła penetracja do określonego poziomu.

Procedura dla pojedynczego, określonego obciążenia (test pozytywny/negatywny): Powyższą procedurę przeprowadza się trzykrotnie na każdym z dwóch paneli testowych. Jeśli powłoka nie przekroczyła określonego limitu w żadnym z sześciu przebiegów testowych, wynik jest raportowany jako „pozytywny”. Jeśli powłoka przekroczyła określony limit w jednym lub kilku z sześciu przebiegów testowych, wynik jest raportowany jako „negatywny”.

Procedura określania minimalnego obciążenia powodującego penetrację: Wykonuje się opisaną powyżej procedurę, rozpoczynając od obciążenia nieznacznie niższego niż oczekiwane, które spowoduje penetrację powłoki. Obciążenie igły jest stopniowo zwiększane o odpowiednie wartości, aż do momentu penetracji powłoki. Rejestruje się minimalne obciążenie, przy którym igła penetruje powłokę do określonego poziomu. Procedurę powtarza się dla dwóch kolejnych paneli. Najniższy wynik z trzech oznaczeń jest podawany w niutonach.

Normę EN 15818-1 uważa się za ważną z następujących powodów:

• Zapewnienie jakości: Norma ta gwarantuje, że farby i lakiery spełniają określone standardy trwałości. Jest to kluczowe dla branż takich jak motoryzacja, budownictwo i produkcja, gdzie powłoki muszą być odporne na zużycie. Metoda stałego obciążenia umożliwia testowanie z wynikiem pozytywnym/negatywnym w celu weryfikacji zgodności ze specyfikacjami wydajności.
• Rozwój produktu: Mierząc odporność na zarysowania, producenci mogą porównywać różne formuły powłok i optymalizować je pod kątem lepszej odporności na uszkodzenia mechaniczne, zwiększając w ten sposób żywotność produktu i zadowolenie klienta.
• Spójność międzybranżowa: Norma ta stanowi globalnie uznawane ramy, gwarantujące spójne procedury testowe i porównywalne wyniki w różnych laboratoriach i regionach. Ma to kluczowe znaczenie dla międzynarodowego handlu i zgodności z przepisami.
• Przewidywanie wydajności w warunkach rzeczywistych: Dane dotyczące odporności na zarysowania pomagają przewidzieć, jak powłoki będą zachowywać się w rzeczywistych warunkach, takich jak ścieranie, uderzenia czy kontakt z ostrymi przedmiotami. Jest to szczególnie ważne w przypadku zastosowań takich jak powłoki samochodowe, powłoki architektoniczne czy urządzenia przemysłowe.
• Oszczędność kosztów: Dzięki stosowaniu powłok o wyższej odporności na zarysowania producenci mogą zmniejszyć liczbę roszczeń gwarancyjnych, koszty konserwacji i przedwczesnych awarii, co przekłada się na oszczędności i większą niezawodność produktu.
• Zaufanie konsumentów: Testy przeprowadzane zgodnie z tą normą gwarantują, że powłoki spełniają deklarowane parametry, budując zaufanie konsumentów i użytkowników końcowych w branżach, w których wygląd i trwałość mają kluczowe znaczenie.

Krótko mówiąc, norma ta jest niezbędna, aby zagwarantować jakość, trwałość i niezawodność farb i lakierów, wspierać innowacje i zachować spójność w światowym przemyśle powłok.

W związku z tym norma ISO 1518 wspiera kontrolę jakości i rozwój produktów w branży powłok, zapewniając solidne, znormalizowane metody oceny odporności farb i lakierów na zarysowania. Oferując zarówno metody stałego, jak i zmiennego obciążenia, spełnia ona różnorodne potrzeby badawcze i zapewnia wiarygodne i powtarzalne wyniki.

Nasza organizacja, świadcząca usługi od wielu lat i skrupulatnie śledząca globalny rozwój nauki i technologii, zatrudnia zespół doświadczonych specjalistów i dysponuje szeroką infrastrukturą do przeprowadzania badań, pomiarów i analiz w szerokim zakresie dziedzin dla firm ze wszystkich sektorów. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą „EN 1518-1 Farby i lakiery – Oznaczanie odporności na zarysowanie – Część 1: Metoda stałego obciążenia”.