EN ISO 8510 Kleje - Test odrywania dla zespołu próbek giętkich, klejących i sztywnych

Norma „EN ISO 8510 Kleje – Badanie odrywania dla zespołu próbek giętkich, klejących i sztywnych”, która opiera się na normie europejskiej, a następnie została opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), składa się z szeregu podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem. Mianowicie,

• Norma „EN ISO 8510-1 Część 1 Odrywanie pod kątem 90 stopni” określa test odrywania pod kątem 90 stopni służący do określania odporności na odrywanie sklejonego zespołu składającego się z dwóch części klejonych w określonych warunkach, gdy przynajmniej jeden klej jest elastyczny. Jeżeli do przeprowadzenia testu zostanie użyta standardowa maszyna do wytrzymałości na rozciąganie, kąt odrywania nie będzie stały i nie będzie wynosił dokładnie 90 stopni. Jeżeli wymagany jest stały kąt wynoszący dokładnie 90 stopni, stosuje się urządzenie do obierania wałkowego.

Test odrywania pod kątem 90 stopni jest szczególnie przydatny w przypadku mniej elastycznych, sklejonych części, w przypadku których test odrywania pod kątem 180 stopni nie jest odpowiedni, ponieważ sklejone części pękają, łamią się lub rozwarstwiają.

Podczas przeprowadzania testu, przy użyciu testowanego kleju, przygotowuje się połączony zestaw dwóch klejów. Następnie kleje są odciągane w zasadzie ze stałą prędkością, zaczynając od otwartego końca wiązania, tak aby oddzielanie następowało stopniowo wzdłuż łączonych klejów. Siła jest przykładana mniej więcej prostopadle do płaszczyzny wiązania poprzez oddzieloną część elastycznego kleju.

Maszyna do badania wytrzymałości na rozciąganie (wyposażona w urządzenie do odrywania rolkowego, jeśli wymagany jest stały kąt odrywania wynoszący dokładnie 90 stopni) jest w stanie zapewnić siłę rozciągającą przy stałym współczynniku rozdzielenia uchwytu. Maszyna wyposażona jest w układ pomiaru siły wraz z wyświetlaczem i urządzeniem rejestrującym. Wskazana siła nie różni się o więcej niż 2 procent od faktycznie przyłożonej siły. Czas reakcji maszyny jest na tyle krótki, że nie ma wpływu na dokładność pomiaru siły przyłożonej w chwili pęknięcia. Wytrzymałość próbki w momencie pęknięcia powinna wynosić od 10 do 80 procent odczytu pełnej skali.

Jak pokazano na rysunku zamieszczonym w normie, stosuje się uchwyty, jeden przeznaczony do mocnego trzymania kleju sztywnego, a drugi do trzymania kleju elastycznego. Drugie sprzęgło powinno być samonastawne, tak aby siła była przykładana prostopadle do płaszczyzny wiązania i powinno być połączone z czujnikiem maszyny rozciągającej za pomocą przewodu o długości co najmniej 600 mm.

• Norma „EN ISO 8510-2 Część 2 Odrywanie pod kątem 180 stopni” opisuje metodę badania odporności na odrywanie pod kątem 180 stopni, stosowaną do określania odporności na odrywanie połączenia klejonego dwóch warstw kleju, z których jedna jest elastyczna, a druga sztywna, w określonych warunkach. Test odrywania pod kątem 180 stopni, który jest bardziej odpowiedni do stosowania z mniej elastycznymi klejami, które pękają, łamią się lub rozwarstwiają przy teście odrywania pod kątem 90 stopni, jest opisany w normie ISO 8510-1.

Maszyna do wytrzymałości na rozciąganie, która może generować siłę rozciągającą przy ustalonym współczynniku rozdzielenia uchwytu, wykorzystywana w testach, musi być wyposażona w układ pomiaru siły wraz ze wskaźnikiem i urządzeniem rejestrującym. Wskazana siła nie powinna różnić się o więcej niż 2 procent od faktycznie przyłożonej siły. Czas reakcji maszyny musi być na tyle krótki, aby nie miał wpływu na dokładność pomiaru siły przyłożonej w chwili pęknięcia. Wytrzymałość próbki w momencie pęknięcia powinna wynosić od 10 do 80 procent odczytu pełnej skali.

Stosowane są dwa rodzaje uchwytów. Jeden z nich powinien nadawać się do ścisłego ściskania twardego kleju, tak aby płaszczyzna wiązania była równoległa do przyłożonej siły, drugi natomiast powinien nadawać się do przytrzymywania elastycznego kleju. Drugi uchwyt musi być samonastawny, tak aby siła była przykładana równolegle do płaszczyzny przyłożonej siły.

Materiały przeznaczone do sklejenia muszą być wystarczająco grube, aby wytrzymać przewidywaną siłę rozciągającą, a ich wymiary muszą być dokładnie zmierzone i w pełni podane w raporcie z testu. Zalecane grubości próbek testowych wynoszą: metale 1,5 mm, tworzywa sztuczne 1,5 mm, drewno 3 mm, kompozyty gumowe 2 mm. Można stosować inne grubości po uzgodnieniu pomiędzy nabywcą i dostawcą kleju. Twardy klej powinien składać się z płaskiego paska materiału o szerokości 25,0 mm plus/minus 0,5 mm i długości co najmniej 200 mm.

Elastyczny klej musi dać się zgiąć o 180 stopni bez powodowania nieodwracalnych zmian wymiarów. Jeżeli nie określono inaczej, długość elastycznego kleju nie powinna być mniejsza niż 350 mm. Jej szerokość powinna być: taka sama jak szerokość kleju twardego lub, w przypadku materiałów podatnych na strzępienie, np. wacik, szerszy o 5 mm na każdej krawędzi.

Elastyczne kleje mogą utrudniać montaż próbek testowych oraz mogą prowadzić do większego rozproszenia wyników niż miałoby to miejsce w przypadku odkształcenia lub zużycia siatki podczas montażu i badania. Aby ograniczyć te efekty, na każdej krawędzi zastosowano elastyczny klej, który jest o 5 mm szerszy od kleju sztywnego.

Bada się co najmniej 5 próbek.

Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście usługi testowe są również świadczone przedsiębiorstwom zgodnie z normą „EN ISO 8510 Kleje – Badanie odrywania dla zespołu próbek testowych giętkich, klejących i sztywnych”.