
Norma „ASTM D5229/D5229M Standardowa metoda badania sorpcji wilgoci i kondycjonowania równowagowego materiałów kompozytowych z matrycą polimerową”, opracowana przez Amerykańskie Towarzystwo Badań i Materiałów (ASTM), opisuje metodę badania służącą do określania właściwości sorpcji lub desorpcji wilgoci w głąb grubości dla jednofazowych materiałów stałych Ficka w postaci płaskich lub zakrzywionych paneli. Norma ta zawiera również procedury kondycjonowania próbek testowych przed ich wykorzystaniem w innych metodach badawczych. Są one doprowadzane do stanu zasadniczo bez wilgoci, do stanu równowagi w standardowej atmosferze laboratoryjnej lub do stanu równowagi w środowisku pozalaboratoryjnym.

Niniejsza norma zawiera również procedury określania utraty wilgoci podczas badań w podwyższonej temperaturze, a także utraty wilgoci w wyniku ekspozycji termicznej po wyjęciu z kondycjonowanego środowiska, np. po zamontowaniu tensometru. Chociaż procedury te zostały opracowane przede wszystkim dla laminowanych materiałów kompozytowych z matrycą polimerową, mają one również zastosowanie do innych materiałów spełniających założenia niniejszej normy.
Obliczenia stałej dyfuzji wilgoci w grubości w Procedurze A zakładają jednofazowy materiał Ficka o stałych właściwościach sorpcji wilgoci na całej grubości próbki. Trafność równań użytych w Procedurze A do oceny stałej dyfuzji wilgoci w materiale o nieznanym wcześniej zachowaniu sorpcji wilgoci jest niepewna przed rozpoczęciem badań, ponieważ wyniki badań określają, czy materiał spełnia jednofazowy model dyfuzji Ficka. Kompozyt z wzmocnioną matrycą polimerową badany poniżej temperatury zeszklenia zazwyczaj spełnia ten wymóg, ale matryce dwufazowe, takie jak utwardzone żywice epoksydowe, mogą wymagać wielofazowego modelu sorpcji wilgoci. Chociaż procedury badawcze można stosować do materiałów wielofazowych, obliczenia służące do określenia stałej dyfuzji wilgoci w Procedurze A są ważne tylko dla materiałów jednofazowych.
Ocena właściwości materiału w zakresie zawartości wilgoci w stanie równowagi za pomocą Procedury A nie zakłada jednofazowego zachowania dyfuzji Ficka i w związku z tym nie jest do niego ograniczona (dyfuzja Ficka odnosi się do procesu dyfuzji rozpuszczalnika w sieciach polimerowych charakteryzującego się szybkością dyfuzji znacznie wolniejszą niż szybkość relaksacji polimeru).
Procedury stosowane w tej metodzie badawczej można przeprowadzić przy użyciu odpowiedniego sprzętu zautomatyzowanego, co pozwala na ograniczenie ilości danych wynikowych.
Procedura A ma na celu uzyskanie danych dotyczących właściwości materiału pod kątem dyfuzji wilgoci, które mogą być wykorzystane do:
Procedura BE ma na celu przygotowanie próbek testowych do określonych warunków środowiskowych lub stanu równowagi przed przeprowadzeniem innych testów właściwości materiału (w tym, ale nie wyłącznie, testów mechanicznych).
Procedura YZ ma na celu określenie utraty zawartości wilgoci na skutek wyjęcia próbki testowej z komory kondycjonującej (np. poprzez podłączenie czujnika tensometrycznego) lub na skutek podgrzania próbki testowej przed i w trakcie obciążenia mechanicznego.
Pojedyncza para testów na cienkich i grubych próbkach, z zastosowaniem Procedury A, pozwala określić stałą dyfuzji wilgoci i równowagową zawartość wilgoci przy danym poziomie ekspozycji na wilgoć i temperaturze. Aby określić zależność stałej dyfuzji od temperatury, wymagane jest przeprowadzenie wielu testów w różnych temperaturach. Aby określić zależność równowagowej zawartości wilgoci od poziomu ekspozycji na wilgoć, wymagane jest przeprowadzenie wielu testów przy różnych poziomach ekspozycji na wilgoć.
W przypadku wielu kompozytów polimerowych dyfuzja wilgoci jest na ogół słabo powiązana z wilgotnością względną i przyjmuje się, że jest funkcją wyłącznie temperatury. W przypadku wielu z tych materiałów równowagowa zawartość wilgoci jest słabo powiązana z temperaturą i przyjmuje się, że jest funkcją wyłącznie wilgotności względnej.
W przypadku gdy warunki otoczenia podczas użytkowania to para, np. wilgotne powietrze, należy zastosować test narażenia na działanie pary w celu kondycjonowania próbki. Zanurzenie w łaźni cieczowej powinno być stosowane do symulacji narażenia na działanie pary tylko wtedy, gdy do celów jakościowych pożądane są właściwości absorpcji w zakresie widzialnym. Właściwości określone tą drugą metodą należy podać jako właściwości widzialne.
W przypadku wielu kompozytów o matrycy polimerowej, właściwości absorpcji wilgoci w warunkach wilgotności atmosferycznej zasadniczo nie są równoważne z właściwościami absorpcji w warunkach zanurzenia w cieczy lub narażenia na działanie pary pod ciśnieniem. Te ostatnie środowiska mogą charakteryzować się innymi właściwościami dyfuzyjnymi materiału.
ASTM D5229/D5229M to standardowa metoda badawcza opracowana do oceny właściwości absorpcji i desorpcji wilgoci przez materiały kompozytowe z matrycą polimerową. Norma ta ma kluczowe znaczenie dla branż takich jak lotnictwo, motoryzacja i budownictwo lądowe, gdzie powszechnie stosuje się materiały kompozytowe, takie jak tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem węglowym i szklanym. Zrozumienie interakcji tych materiałów z wilgocią ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia ich trwałości i wydajności w środowiskach wrażliwych na wilgoć.
W skrócie, norma ASTM D5229/D5229M określa procedury określania właściwości sorpcji i desorpcji wilgoci kompozytów polimerowych w całej grubości dla jednofazowych materiałów stałych typu Ficka. Ma ona zastosowanie do płaskich lub zakrzywionych form panelowych i obejmuje metody kondycjonowania próbek do badań przed innymi badaniami właściwości materiałów. Norma ta ma szczególne zastosowanie do materiałów stosowanych w zastosowaniach konstrukcyjnych i funkcjonalnych, takich jak kompozyty epoksydowe, poliestrowe i fenolowe, a także struktury hybrydowe i warstwowe.
Norma ta dzieli się na kilka procedur:
Podstawową metodą opisaną w normie ASTM D5229/D5229M jest badanie grawimetryczne, które monitoruje zmiany masy próbki w czasie, gdy jest ona wystawiona na działanie środowiska o kontrolowanej wilgotności, takiego jak wilgotne powietrze lub zanurzenie w cieczy. W przypadku procedury A proces zazwyczaj obejmuje:
W przypadku procedur kondycjonowania (B, C i D) próbki są wystawiane na działanie określonych warunków środowiskowych, aż do osiągnięcia efektywnej równowagi wilgotności, czyli stanu, w którym zmiana średniej zawartości wilgoci w określonym czasie jest minimalna.
Absorpcja wilgoci może znacząco wpływać na parametry kompozytów polimerowych, powodując pęcznienie, uplastycznienie lub mikropęknięcia. Normy ASTM D5229/D5229M dostarczają kluczowych danych dotyczących:
Wyniki normy, takie jak współczynniki dyfuzji i punkty nasycenia, służą do modelowania zachowania wilgoci w warunkach eksploatacyjnych oraz do oceny wpływu pochłoniętej wilgoci na stabilność wymiarową i właściwości mechaniczne. Jest to szczególnie istotne w zastosowaniach w przemyśle lotniczym (np. podzespoły samolotów), motoryzacyjnym (np. elementy wyposażenia wnętrz) oraz inżynierii lądowej i wodnej (np. mosty).
W rezultacie norma ASTM D5229/D5229M stanowi kluczowe narzędzie do charakteryzowania właściwości sorpcyjnych i kondycjonowania kompozytów polimerowych. Jej znormalizowane procedury dostarczają inżynierom i badaczom wiarygodnych danych do oceny właściwości materiałów w środowiskach wrażliwych na wilgoć. Dostarczając informacji na temat dyfuzji wilgoci, zawartości równowagowej i protokołów kondycjonowania, norma wspiera projektowanie i stosowanie trwałych materiałów kompozytowych w różnych gałęziach przemysłu.
Nasza organizacja, działająca od wielu lat i skrupulatnie śledząca globalny rozwój nauki i technologii, zatrudnia zespół doświadczonych specjalistów i dysponuje szeroką infrastrukturą do przeprowadzania testów, pomiarów i analiz w szerokim zakresie dziedzin dla firm ze wszystkich sektorów. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie ze standardową metodą ASTM D5229/D5229M dotyczącą sorpcji wilgoci i kondycjonowania równowagowego materiałów kompozytowych z matrycą polimerową.
