لاستیک‌های خودروهای سواری ISO 10191 - تأیید قابلیت‌های لاستیک - روش‌های آزمایش آزمایشگاهی

استاندارد «ایزو ۱۰۱۹۱ لاستیک‌های خودروهای سواری - تأیید قابلیت‌های لاستیک - روش‌های آزمون آزمایشگاهی» که توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) تدوین شده است، روش‌های آزمون برای تأیید قابلیت‌های لاستیک‌های خودروهای سواری را شرح می‌دهد. از بین روش‌های آزمون ارائه شده، بسته به ساختار تایر مورد آزمایش (ساختار مورب، تسمه بایاس، رادیال یا نوع T)، ممکن است فقط برخی از آنها ضروری باشند. آزمایش‌ها در آزمایشگاه و تحت شرایط کنترل‌شده انجام می‌شوند.

این استاندارد شامل آزمایش‌های دوام، آزمایش عملکرد در فشار پایین، آزمایش‌های سرعت بالا و الزامات حذف لبه تایر و استحکام آن می‌شود. روش‌های آزمون ارائه شده در این استاندارد برای رتبه‌بندی عملکرد یا سطوح کیفیت تایر طراحی نشده‌اند. این استاندارد برای همه لاستیک‌های خودروهای سواری اعمال می‌شود.

برای اهداف این استاندارد، علاوه بر اصطلاحات و تعاریف ارائه شده در «ISO 4223-1 تعاریف برخی از اصطلاحات مورد استفاده در صنعت تایر - قسمت 1: تایرهای بادی» تعاریف زیر نیز اعمال می‌شود:

• جداسازی مهره به اختلال در پیوند بین اجزای موجود در حوزه مهره اشاره دارد.
• جداسازی تسمه به جداسازی ترکیب لاستیکی بین لایه‌های تسمه یا بین تسمه‌ها و لایه‌ها اشاره دارد.
• پوسته پوسته شدن به جدا شدن تکه‌های لاستیک از روی آج اشاره دارد که می‌تواند مواد تقویت‌کننده را نمایان کند. نمونه‌هایی از مواد تقویت‌کننده که ممکن است در معرض دید قرار گیرند شامل ورق‌های پلی‌آمید یا تسمه‌های فولادی است.
• پوسته پوسته شدن انگلی بلوک آج به شکستن یا پاره شدن قطعات لاستیکی درون بلوک آج بدون نمایان شدن مواد تقویت کننده اشاره دارد. پوسته پوسته شدن انگلی آج تایر، نتیجه آزمایش تایر تحت بار روی چرخ جاده است، نشان دهنده مشکل ساختاری تایر نیست و در شرایط عملیاتی واقعی رخ نمی‌دهد. این اغلب در آزمایش دوام لاستیک‌هایی با ترکیبات آج نرم یا هندسه آج پیچیده، به عنوان مثال حاوی شیارهای زیاد، رخ می‌دهد. نمونه‌هایی از مواد تقویت‌کننده که نباید در معرض دید باشند شامل ورق‌های پلی‌آمید یا تسمه‌های فولادی است.
• جداسازی سیم، جداسازی سیم‌ها از پوشش لاستیکی آنهاست.
• ترک خوردگی به هرگونه جدا شدن آج، دیواره جانبی یا آستر داخلی تایر گفته می‌شود که می‌تواند تا مواد داخل تایر امتداد یابد.
• جداسازی پوشش داخلی، جداسازی پوشش داخلی از مواد طنابی درون لاشه است.
• درز باز به هرگونه جداشدگی در هر محل اتصال آج، دیواره جانبی یا آستر داخلی اشاره دارد که ممکن است به داخل مواد طنابی امتداد یابد.
• جداسازی طبقات به معنای جداسازی طبقات مجاور است.
• جدایش دیواره جانبی، جداسازی آمیزه لاستیکی از ماده نخی روی دیواره جانبی است.
• جداسازی دندان به معنای جدا شدن دندان از لاشه است.
• رینگ آزمایشی، رینگی است که تایر برای آزمایش‌های خاص روی آن نصب می‌شود و مگر اینکه خلاف آن ذکر شده باشد، آیا این رینگ در یکی از استانداردهای منطقه‌ای تایر برای تایری با آن اندازه و نوع، تأیید، توصیه یا مجاز شده است یا خیر.
• سرعت طبل آزمایش، سرعت محیطی طبل آزمایش فولادی است.
• حداکثر ظرفیت بار، جرم مرجع مربوط به شاخص بار است که برای تعریف ظرفیت بار تایر استفاده می‌شود.
• ظرفیت بار، حداکثر باری است که یک تایر می‌تواند بسته به سرعت کارکرد و رده سرعت خود حمل کند.

استوانه آزمایشی مورد استفاده در این آزمایش‌ها، یک استوانه استوانه‌ای با قطر ۱.۷ متر (به اضافه/منهای ۱ درصد) یا ۲ متر (به اضافه/منهای ۱ درصد) است. سطح درام باید از جنس فولاد صاف باشد. برای آزمایش دوام و آزمایش عملکرد در فشار پایین، می‌توان استوانه را با یک لایه نازک از مواد نچسب، مانند پلی تترا فلورو اتیلن (PTFE)، پوشش داد تا از تکه تکه شدن بلوک آج ناشی از برخورد با سطح جلوگیری شود، اما قطر کل استوانه باید در محدوده فوق باقی بماند. عرض سطح مورد آزمایش و عرض لایه نازک مواد نچسب، در صورت وجود، باید برابر یا بزرگتر از عرض کلی لاستیک مورد آزمایش باشد.

هنگام استفاده از روان‌کننده پلی تترافلوئورواتیلن (PTFE) به عنوان یک ماده نچسب، باید دقت شود که ترکیب روان‌کننده برای استفاده با ترکیبات لاستیکی مناسب باشد. برای مثال، روان‌کننده‌های مبتنی بر روغن سیلیکون با محتوای PTFE بین ۴۰ تا ۵۵ درصد، برای این منظور به اندازه کافی مناسب بوده‌اند.

برای درام آزمایشی، دستگاه بارگیری باید حداقل ۱۰۰۰ کیلوگرم ظرفیت داشته باشد و دقت آن باید در محدوده مثبت/منفی ۱ درصد از مقیاس کامل باشد. ظرفیت سرعت تجهیزات باید برای الزامات روش‌های آزمایش کافی باشد.

این آزمایش‌ها همچنین از فشارسنج‌های باد با حداکثر مقدار مقیاس حداقل ۵۰۰ کیلوپاسکال و دقت مثبت/منفی ۵ کیلوپاسکال استفاده می‌کنند.

اگر تولیدکننده تایر بخواهد شدت آزمایش را افزایش دهد، ممکن است شرایط و آزمایش تایر در دمایی بالاتر از دمای تعیین‌شده در این استاندارد مربوطه انجام شود.

این استاندارد روش‌های آزمون زیر را برای لاستیک‌های با ساختار بایاس یا آجدار متقاطع و لاستیک‌های یدکی موقت نوع T شرح می‌دهد:

• آزمون استقامت
• تست سرعت بالا
• تست قدرت
• تست قطره‌ای (لاستیک‌های بدون تیوب)

سازمان ما دارای کارکنان قوی است که از نزدیک تحولات حوزه علم و فناوری در جهان را دنبال می‌کنند و دائماً خود را بهبود می‌بخشند. در میان مطالعات متعدد تست، اندازه‌گیری، تحلیل و ارزیابی ارائه شده برای مشاغل در بخش‌های مختلف، خدمات تست مطابق با استاندارد «ایزو ۱۰۱۹۱ لاستیک‌های خودروهای سواری - تأیید قابلیت‌های لاستیک - روش‌های تست آزمایشگاهی» نیز وجود دارد.