DIN EN ISO 16925 Farby i lakiery – Oznaczanie odporności powłok na czyszczenie strumieniem wody pod ciśnieniem

Norma „DIN EN ISO 16925 Farby i lakiery – Oznaczanie odporności powłok na strumienie wody pod ciśnieniem”, opracowana przez Niemiecki Instytut Normalizacyjny (DIN), a następnie opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), opisuje metodę badania odporności powłok na strumienie wody pod ciśnieniem. Metoda ta symuluje oddziaływanie strumienia wody pod ciśnieniem na powłokę. Chociaż jest ona stosowana głównie w badaniach powłok samochodowych, znalazła również zastosowanie w innych dziedzinach.

Na potrzeby niniejszej normy, oprócz terminów i definicji podanych w normie ISO 4618, stosuje się następujące definicje:

• Wytrzymałość na pękanie: Siła niezbędna do pokonania sił wiązania pomiędzy warstwami lub pomiędzy powłoką i podłożem (przyczepność) lub wewnątrz powłoki (spójność).
• Adhezja: Zjawisko wiązania spowodowane siłami molekularnymi na styku powierzchni ciała stałego z innym materiałem. Adhezji nie należy mylić z kohezją.
• Spójność: Odnosi się do sił, które spajają folię w całościową strukturę. Spójności nie należy mylić z adhezją. Przerwy w spójności mogą wystąpić zarówno w podłożu, jak i w powłoce. Jeśli w podłożu wystąpią pęknięcia, mówimy o rozwarstwieniu materiału.

Zasadniczo, odporność powlekanej próbki na utratę przyczepności bada się strumieniem wody o określonym ciśnieniu. Zakres uszkodzeń próbki zależy przede wszystkim od siły przyczepności, a także od odstępu między dyszą a badanym elementem, objętościowego natężenia przepływu, czasu trwania badania, geometrii dyszy, powierzchni uderzenia, kąta uderzenia, temperatury strumienia wody oraz narzędzia tnącego i nacinającego. Ocenę przeprowadza się poprzez wizualne porównanie obrazów, na których charakterystyczne wartości odpowiadają obszarom oderwania. Linia (płaszczyzna) oderwania powinna być określona w raporcie z badań (np. podłoże/warstwa podkładowa).

W tych badaniach stosuje się strumień wody pod ciśnieniem, składający się z pompy wysokociśnieniowej i dyszy. Pompa wysokociśnieniowa dostarcza wodę ze zbiornika magazynowego. Aby zapobiec skutkom wahań ciśnienia, ciśnienie i natężenie przepływu w dyszy, opisane poniżej, muszą być regulowane. Temperatura wody musi być regulowana z dokładnością do plus lub minus 2 stopni Celsjusza. Temperaturę należy regulować zgodnie z Załącznikiem A. Strona ciśnieniowa urządzenia musi być wyposażona w niezbędne urządzenia zabezpieczające, takie jak zawór bezpieczeństwa i zawór obejściowy. W przypadku nieregularnego strumienia, przed dyszą można zainstalować sekcję stabilizacji przepływu. Wibracje strumienia wody w dyszy pompy są niedopuszczalne. Aby uzyskać powtarzalne wyniki, dysza musi być zabezpieczona mechanicznie, a próbka zabezpieczona przed poślizgiem. Do regulacji natężenia przepływu objętościowego wymagana jest dysza o kącie strumienia 25 stopni i natężeniu przepływu objętościowego 6 l/min przy ciśnieniu 2 MPa (20 bar). Ponadto muszą być dostępne dane techniczne określone w normie, takie jak objętościowe natężenie przepływu, ciśnienie, temperatura i czas trwania natrysku. Schematyczna struktura urządzenia do strumieniowego strumienia wody pod ciśnieniem, skonstruowanego specjalnie na potrzeby tych badań, jest przedstawiona na rysunku załączonym do normy.

W testach stosuje się również narzędzia do cięcia lub rysowania oraz urządzenie do pomiaru czasu (stoper), których użycie ustalają wspólnie strony biorące udział w badaniu.

Reprezentatywną próbkę badanego produktu pobiera się zgodnie z normą ISO 15528. Każda próbka jest badana i przygotowywana do badań zgodnie z normą ISO 1513. Próbki do badań powinny być płaskie. Rozmiar próbek do badań i liczba badań powinny zostać uzgodnione przez zainteresowane strony. Próbki do badań (elementy budowlane) mogą mieć różną wytrzymałość na rozciąganie. Zaleca się badanie różnych przekrojów próbki do badań (elementów budowlanych).

Należy określić warunki nakładania powłoki, suszenia/utwardzania i wypalania. Przed badaniem, pokryte powłoką próbki należy kondycjonować w temperaturze 60°C przez 48 godzin lub w temperaturze pokojowej przez 7 dni. Po kondycjonowaniu w temperaturze 60°C, próbkę należy schłodzić do temperatury pokojowej przed cięciem lub nacinaniem. Określ grubość suchej powłoki w mikronach zgodnie z jedną z procedur określonych w normie ISO 2808.

Podczas umieszczania nacięcia lub rysika, konieczne jest upewnienie się, że próbka badawcza jest bezpiecznie zamocowana. Używając narzędzia tnącego lub rysika, oba nacięcia lub rysiki są umieszczane pionowo przez powłokę do podłoża. Głębokość nacięcia lub rysika do podłoża powinna być jak najmniejsza. Jeśli geometria części na to pozwala, pierwsze nacięcie lub rysik powinno mieć co najmniej 100 mm długości. Drugie nacięcie lub rysik, o długości co najmniej 20 mm, jest umieszczane pod kątem. Nacięcia lub rysiki powinny być umieszczane w linii prostej pod kątem około 30 stopni. Można użyć automatycznego urządzenia tnącego lub rysika. Pozostałości powłoki należy usunąć z obszaru nacięcia lub rysika. Głębokość nacięcia lub rysika do podłoża ma wpływ na wyniki. Narzędzia tnące lub rysiki należy regularnie sprawdzać i w razie potrzeby wymieniać.

Po umieszczeniu próbki testowej w urządzeniu (np. za pomocą klocka dystansowego) kalibruje się odstęp między próbką a dyszą. Urządzenie do strumienia wody pod ciśnieniem pracuje w temperaturze pokojowej.

Preferowane są trzy metody badawcze i trzy możliwe narzędzia do trasowania. Należy uzgodnić metodę badawczą, narzędzie do trasowania lub cięcia oraz ciśnienie wody.

Parametry trzech metod badawczych są wymienione w tabeli zawartej w normie, w oparciu o temperaturę wody, kąt padania, odstęp między dyszą a próbką, natężenie przepływu i czas trwania natrysku. Do natrysku należy używać wody dejonizowanej. W przypadku urządzeń automatycznych i ręcznych, próbka badana jest skierowana w stronę strumienia wody. Strumień uderza w dłuższą z dwóch kresek lub linii, wyśrodkowaną nad punktem przecięcia.

Niezależnie od tego, która powłoka jest uszkodzona, uszkodzenia wykrywa się poprzez poluzowanie lub złuszczanie powłoki. Ocenę przeprowadza się wizualnie i porównuje z rysunkami próbek. Podczas oceny wizualnej uzyskuje się wartość charakterystyczną od 1 do 5, w zależności od stopnia uszkodzenia, poprzez porównanie z rysunkami. Wartość charakterystyczna 0 odpowiada brakowi uszkodzeń. Oprócz oceny należy odnotować, czy jakiekolwiek rozdzielenie jest spowodowane przez główny poziom rozdzielenia, czy przez daną folię. Wyniki oceny wizualnej są raportowane w zależności od zastosowanej metody. Dodatkowo, ogólne uszkodzenie można ocenić, mierząc obszary łuszczenia (maksymalna szerokość w milimetrach lub powierzchnia w milimetrach kwadratowych). Ogólne uszkodzenie oblicza się, sumując wszystkie uszkodzone obszary na badanej próbce. Nawet najmniejsze obszary łuszczenia są mierzone i obliczane, a wszystkie obszary są dodawane do ogólnego uszkodzenia.

Norma ta zastępuje normę „DIN 55662 Farby i lakiery – Powłoki dla przemysłu samochodowego – Badanie odporności na strumień wody pod ciśnieniem”.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowy rozwój nauki i techniki oraz stale się rozwijają. W tym kontekście oferujemy również usługi testowe zgodne z normą DIN EN ISO 16925 Farby i lakiery – Oznaczanie odporności powłok na strumienie wody pod ciśnieniem.