ISO 16232 Pojazdy drogowe - Czystość elementów układu płynów

Norma „ISO 16232 Pojazdy drogowe – Czystość elementów układu płynów” opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) składa się z szeregu podnorm opublikowanych pod tym samym tytułem. Mianowicie,

• W normie „ISO 16232-1 Część 1: Słownik” Zdefiniowano słownictwo stosowane przy charakteryzowaniu i pomiarze zanieczyszczeń cząsteczkowych części, komponentów, podzespołów i zespołów stanowiących obwody płynów silników spalinowych pojazdów drogowych. Norma ta ma zastosowanie do wszystkich podzespołów, które mogą mieć kontakt z cieczą (np. olejem, paliwem, czynnikiem chłodniczym klimatyzacji, płynem chłodzącym), stałym środkiem smarnym lub gazem (powietrze dolotowe). Jeżeli nie zaznaczono inaczej, norma ta dotyczy wyłącznie czystości cząstek. Gwarancja nie obejmuje zatem wad wyglądu ani zanieczyszczeń materiałami ciekłymi lub gazowymi. Norma ta dotyczy ilości i rodzaju zanieczyszczeń resztkowych w postaci cząstek stałych pochodzących ze wszystkich procesów produkcyjnych i środowiska.
• Norma „ISO 16232-2 Część 2: Metoda usuwania zanieczyszczeń przez potrząsanie” opisuje zasady usuwania zanieczyszczeń z podzespołu przez potrząsanie. Niniejsza norma ma zastosowanie do komponentów, które są w miarę możliwości puste i nadają się do potrząsania przez operatora lub odpowiednie urządzenie mechaniczne. Tę metodę wstrząsania można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami ekstrakcji opisanymi w serii norm ISO 16232. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, norma ta dotyczy wyłącznie zanieczyszczeń cząstkowych. Gwarancja nie obejmuje zatem wad wyglądu ani zanieczyszczeń materiałami ciekłymi lub gazowymi. Obejmuje ona ilość i rodzaj cząstek resztkowych pochodzących z procesów produkcyjnych i środowiska. Zasadniczo zanieczyszczenia usuwa się poprzez częściowe wypełnienie komponentu znaną objętością cieczy testowej, zamknięcie otworów i potrząsanie w celu usunięcia cząstek z kontrolowanych powierzchni i zawieszenia ich w cieczy ekstrakcyjnej do późniejszej analizy.
• Norma „ISO 16232-3 Część 3: Metoda usuwania zanieczyszczeń przez mycie ciśnieniowe” opisuje zasady usuwania zanieczyszczeń z podzespołów przez płukanie ciśnieniowe. Normę tę stosuje się przede wszystkim do elementów, w których powierzchnia podlegająca kontroli jest dostępna za pomocą strumienia cieczy testowej. Metodę tę można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami ekstrakcji opisanymi w serii norm ISO 16232. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, norma ta dotyczy wyłącznie zanieczyszczeń cząstkowych. Gwarancja nie obejmuje zatem wad wyglądu ani zanieczyszczeń materiałami ciekłymi lub gazowymi. Obejmuje ona ilość i rodzaj cząstek resztkowych pochodzących z procesów produkcyjnych i środowiska. Zasadniczo zanieczyszczenia usuwa się z kontrolowanej powierzchni komponentu poprzez mycie pod ciśnieniem strumieniem cieczy testowej, która usuwa cząsteczki w celu późniejszej analizy.
• Norma „ISO 16232-4 Część 4: Metoda usuwania zanieczyszczeń techniką ultradźwiękową” opisuje zasady usuwania zanieczyszczeń z podzespołu poprzez zanurzenie w kąpieli ultradźwiękowej lub poprzez zastosowanie drgań ultradźwiękowych bezpośrednio za pomocą sonotrod. Normę tę stosuje się przede wszystkim do małych i średnich elementów o różnej geometrii, w których kontrola musi obejmować zarówno powierzchnie wewnętrzne, jak i zewnętrzne (np. uszczelnienia połączeń, koła zębate). Można ją również stosować do analizy małych części w grupach. Metodę tę można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami ekstrakcji opisanymi w serii norm ISO 16232. Przydatność tej metody w przypadku skomplikowanych geometrii (takich jak małe otwory lub duże wnęki z małymi luzami) ocenia się indywidualnie w każdym przypadku. W zależności od kształtu komponentów metodę tę można stosować także w przypadku grup zawierających więcej niż jedną warstwę komponentów, o ile nie występują przeszkody utrudniające usuwanie zanieczyszczeń z powierzchni i ich późniejsze przenoszenie do cieczy testowej. Duża liczba małych, kompaktowych części jest czyszczona w jednej warstwie. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, norma ta dotyczy wyłącznie zanieczyszczeń cząstkowych. Gwarancja nie obejmuje zatem wad wyglądu ani zanieczyszczeń spowodowanych substancjami ciekłymi lub gazowymi. Obejmuje ona ilość i rodzaj cząstek resztkowych pochodzących z procesów produkcyjnych i środowiska. Zasadniczo zanieczyszczenia usuwa się z powierzchni elementu za pomocą ultradźwięków. Efekt czyszczący uzyskuje się dzięki kawitacji, która powoduje powstawanie mikropęcherzyków, które implodują w pobliżu cząstek, a następnie są wydalane i przenoszone do cieczy ekstrakcyjnej w celu późniejszej analizy. W przypadku składnika aktywnego, cząsteczki są usuwane z całej kontrolowanej powierzchni składnika poprzez przechodzenie przez ciecz. Na wydajność ekstrakcji wpływa wiele parametrów roboczych, takich jak gęstość mocy, czas pracy i środowisko, umiejscowienie i orientacja komponentu względem źródła ultradźwięków, a także materiał, z którego wykonany jest komponent.
• Norma „ISO 16232-5 Część 5: Metoda usuwania zanieczyszczeń na stanowisku do badań funkcjonalnych” opisuje zasady usuwania zanieczyszczeń poprzez badania na laboratoryjnym stanowisku do badań funkcjonalnych, gdzie ciecz testowa przepływa pod ciśnieniem lub w próżni. Norma ta dotyczy zarówno komponentów aktywnych, jak i pasywnych, przez które ciecz może swobodnie przepływać. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, norma ta dotyczy wyłącznie zanieczyszczeń cząstkowych. Dlatego też gwarancja nie obejmuje wad wyglądu ani zanieczyszczeń pochodzących z materiałów ciekłych lub gazowych. Obejmuje ona ilość i rodzaj cząstek resztkowych pochodzących z procesów produkcyjnych i środowiska. Zasadniczo komponent powinien zostać zamontowany na sprawdzonym stanowisku testowym, które symuluje działanie funkcjonalne komponentu. Ruch cieczy w znanych warunkach oddziela zanieczyszczenia od kontrolowanych powierzchni i przenosi je do cieczy testowej w celu dalszej analizy. Ruch cieczy testowej odbywa się za pomocą ciśnienia lub podciśnienia. W przypadku komponentu aktywnego, zależnie od zasady działania, komponent ten jest uruchamiany za pomocą urządzenia zewnętrznego lub poruszającej się cieczy.
• Celem normy „ISO 16232-6 Część 6: Oznaczanie masy cząstek metodą analizy wagowej” jest określenie masy zanieczyszczeń cząstkowych metodą analizy wagowej. Zanieczyszczenia oddzielane są od cieczy ekstrakcyjnej poprzez filtrację. Norma ta ma zastosowanie do podzespołów samochodowych mających kontakt z cieczą. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, norma ta dotyczy wyłącznie czystości cząstek stałych. Dlatego też gwarancja nie obejmuje wad wyglądu ani zanieczyszczeń pochodzących z materiałów ciekłych lub gazowych. Obejmuje ilość zanieczyszczeń resztkowych pochodzących z procesów produkcyjnych i środowiska. Zasadniczo cała ilość cieczy ekstrakcyjnej wykorzystywanej do usuwania zanieczyszczeń cząsteczkowych z komponentów zgodnie z normami ISO 16232-2, ISO 16232-3, ISO 16232-4 lub ISO 16232-5 jest filtrowana pod próżnią lub ciśnieniem przez jeden lub więcej filtrów membranowych. Ilość filtrów uzależniona jest od masy usuwanych zanieczyszczeń. Różnica masy w filtrze membranowym przed i po teście służy do określenia masy zanieczyszczeń w danym elemencie.
• Norma „ISO 16232-7 Część 7: Określanie wielkości cząstek i ich liczenie metodą analizy mikroskopowej” opisuje metody określania wielkości i liczby cząstek zanieczyszczeń usuwanych z komponentów i osadzanych na powierzchni filtra membranowego, określanych przy użyciu mikroskopu optycznego lub skaningowego mikroskopu elektronowego. Wynikiem pomiaru jest rozkład wielkości cząstek na filtrze membranowym. Niezbędna jest dokładna analiza całkowitej powierzchni filtra membranowego, ponieważ działanie poszczególnych części i podzespołów może zostać zakłócone przez obecność jednej lub kilku krytycznych cząstek. Analizy te można wykonywać ręcznie lub automatycznie, wykorzystując techniki analizy obrazu, jeśli dostępny jest odpowiedni sprzęt. Ręczne liczenie całej powierzchni jest trudnym i żmudnym zadaniem, obarczonym wieloma błędami. W związku z tym, jeśli filtr membranowy jest przygotowany prawidłowo, jak opisano tutaj, zaleca się zastosowanie automatycznego systemu zliczającego. Wyniki liczenia i określania rozmiaru zależą od wielu parametrów, takich jak rodzaj i model mikroskopu, powiększenie, oświetlenie i inne zastosowane ustawienia. W zasadzie Jak opisano w normach ISO 16232-2, ISO 16232-3, ISO 16232-4 i ISO 16232-5, cała objętość cieczy ekstrakcyjnej użytej do usunięcia cząstek z badanego związku jest filtrowana przez filtr membranowy, a oddzielone cząstki są liczone i określane pod względem wielkości przy użyciu technik mikroskopowych. Do określenia wielkości cząstki bierze się pod uwagę jej najdłuższy wymiar.
• W normie „ISO 16232-8 Część 8: Określanie natury cząstek metodą analizy mikroskopowej” spektroskopia rentgenowska z dyspersją energii i mikroskop skaningowy elektronowy Metoda określania rodzaju cząstek zanieczyszczeń poprzez określenie ich pierwiastkowego składu chemicznego przy użyciu kombinacji Cząsteczki zanieczyszczeń są usuwane z części lub podzespołów samochodowych i osadzane na powierzchni filtra membranowego. Pomiar ten oprócz liczby i wielkości cząstek opisanych w normie ISO 16232-7 pozwala określić skład pierwiastkowy analizowanych cząstek. Informację tę można wykorzystać do klasyfikowania cząstek na możliwe grupy materiałów. Metoda ta nie pozwala na określenie natury materiału organicznego. Analizy mogą być przeprowadzane ręcznie lub całkowicie automatycznie, pod warunkiem dostępności odpowiedniego sprzętu. Zasadniczo cała objętość cieczy ekstrakcyjnej wykorzystywanej do usuwania cząstek z badanego komponentu jest filtrowana, a oddzielone cząstki są liczone i określane pod względem rozmiaru za pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego zgodnie z normą 16232-7.
• Metoda opisana w normie „ISO 16232-9 Część 9: Określanie wielkości cząstek i ich zliczanie za pomocą automatycznego licznika cząstek z funkcją gaszenia światła” definiuje metody określania rozkładu wielkości cząstek zanieczyszczeń wyekstrahowanych z części samochodowych za pomocą technik opisanych w normach ISO 16232-3, ISO 16232-4 i ISO 16232-5, przy użyciu automatycznych liczników cząstek z funkcją gaszenia światła. Metoda ta jest ważna wyłącznie w przypadku analizy całej objętości płynu ekstrakcyjnego. Zakres wielkości cząstek, jakie można zmierzyć tą techniką, jest ograniczony do u 70 µm(c) ze względu na użytą metodę kalibracji. Jednakże kalibrację można rozszerzyć na inne wymiary, pod warunkiem że zostanie to zaakceptowane i uwzględnione w dokumencie kontroli. Technika ta jest ważna wyłącznie w przypadku pomiaru cząstek w przejrzystych, jednofazowych cieczach. Zasadniczo próbki ekstrakcyjne przepuszcza się przez objętość detekcyjną automatycznego licznika cząstek z funkcją gaszenia światła, gdzie cząstki są skalowane i liczone zgodnie z kalibracją urządzenia przy użyciu cząstek o określonych właściwościach. Podstawowym uzyskanym wynikiem jest ilościowy rozkład wielkości cząstek zanieczyszczeń obecnych w analizowanej próbce, różnicowo lub kumulatywnie. Procedura analizy składa się z następujących podstawowych kroków: czyszczenie sprzętu analitycznego, kondycjonowanie cieczy ekstrakcyjnej, analiza cieczy ekstrakcyjnej i późniejsza analiza cieczy płuczącej oraz wyrażenie wyników.
• Norma „ISO 16232-10 Część 10: Wyrażanie wyników” określa zasady i formaty wyrażania i prezentacji wyników pomiarów czystości cząstek stałych elementów układów płynowych pojazdów samochodowych. Ponadto w celu uproszczenia raportowania i przesyłania danych dotyczących zanieczyszczenia cząstkami stałymi opracowano system kodowania czystości. W normie tej zdefiniowano również zasady, które należy stosować przy określaniu wymagań dotyczących czystości, lecz nie dotyczy ona wyrażania czystości cząsteczkowej płynów.

Zasadniczo zanieczyszczenie cząstkami stałymi mierzone w całej objętości płynu ekstrakcyjnego stosowanego w jednej z metod ekstrakcji i analizy opisanych w serii norm ISO 16232 mierzy się w następujący sposób:

• na komponent
• Powierzchnia zwilżona elementu względem powierzchni odniesienia 1 000 cm2
• Objętość zwilżona składnika w stosunku do objętości odniesienia 100 cm3

Nasza organizacja dysponuje silną kadrą, która śledzi rozwój nauki i techniki na świecie i nieustannie się doskonali. Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen świadczonych na rzecz przedsiębiorstw z różnych sektorów znajdują się również usługi testowania zgodne z normą „ISO 16232 Pojazdy drogowe – Czystość elementów układu płynów”.