GMW 14698 Odporność powłok organicznych i folii samoprzylepnych na zarysowania

Opracowana przez General Motors Worldwide (GMW) norma „GMW 14698 Odporność na zarysowanie powłok organicznych i folii samoprzylepnych” to norma techniczna służąca do oceny odporności na zarysowanie powłok organicznych i folii samoprzylepnych nakładanych na powierzchnie metalowe lub polimerowe. Norma ta ma szczególne zastosowanie do wewnętrznych i zewnętrznych elementów samochodowych, gdzie istotne jest zachowanie wyglądu i trwałości powierzchni.

Głównym celem normy GMW 14698 jest określenie odporności powierzchni powlekanej lub pokrytej folią na zarysowania w określonych warunkach testowych. W samochodach powierzchnie mogą zostać zarysowane z następujących powodów:

• Paznokcie i twarde przedmioty
• Narzędzia używane podczas montażu
• Kontakt z pasażerem
• Sprzęt do czyszczenia
• Składniki proksymalne
• Postępowanie podczas produkcji
• Normalne użytkowanie pojazdu

Powierzchnia może zachować swoją funkcjonalność strukturalną po zarysowaniu, ale mogą na niej powstać widoczne ślady, zmiany połysku lub inne defekty kosmetyczne. Dlatego odporność na zarysowania jest kluczowym elementem kontroli jakości powierzchni samochodowych. Norma GMW 14698 ma zastosowanie do systemów jedno- lub wielowarstwowych na podłożach metalowych lub polimerowych, a także do folii samoprzylepnych.

Typowe zastosowania tej normy obejmują powlekane lub foliowane elementy samochodowe, takie jak:

• Panele wykończeniowe wnętrza
• Elementy deski rozdzielczej
• Listwa drzwiowa
• Konsole środkowe
• Podłogi dekoracyjne
• Elementy z tworzywa sztucznego powlekanego
• Malowane elementy metalowe
• Folie dekoracyjne
• Folie samoprzylepne
• Inne powlekane powierzchnie polimerowe lub metalowe

Dlatego test ten jest szczególnie przydatny w przypadku komponentów, w których wygląd wizualny jest istotnym wymogiem jakościowym.

Norma GMW 14698 wykorzystuje kontrolowany proces zarysowania, aby utworzyć określony ślad na badanej powierzchni. Powstałe zarysowanie jest następnie oceniane w celu określenia odporności materiału na zarysowanie. Powszechnie stosowaną konfiguracją jest test butów wielopalcowych/pięciopalcowych, w którym wiele wkładek butów można obciążać z różną siłą. Sprzęt używany w ramach normy GMW 14698 jest dostępny w sprzedaży i obejmuje wkładki z węglika wolframu oraz określone układy obciążenia. Celem nie jest jedynie ustalenie, czy występuje zarysowanie, ale określenie reakcji powierzchni na kontrolowane działanie mechaniczne.

Warto rozróżnić odporność na zarysowania i odporność na ścieranie. Zarysowanie to bardziej widoczne uszkodzenie powierzchni, które może obejmować penetrację lub trwałe odkształcenie powłoki lub podłoża. Z kolei ścieranie jest zazwyczaj płytszą lub mniej poważną zmianą powierzchni, ale nadal może być dość widoczne, ponieważ zmienia jej wygląd. Oba te zjawiska są istotne w przypadku podzespołów samochodowych. Materiał może charakteryzować się dobrą odpornością na głębokie zarysowania, jednocześnie pozostawiając widoczne zarysowania powierzchni.

Norma GMW 14698 obejmuje wiele metod testowych zamiast ograniczać się do pojedynczej konfiguracji testu zarysowania:

• Metoda A – test twardości metodą rysowania długopisem/paznokciem: Określa odporność powłoki lub folii samoprzylepnej na zarysowania za pomocą specjalnego narzędzia. Metoda ta jest stosunkowo prostą, ręczną metodą oceny zarysowań. Powierzchnię rysuje się specjalnym narzędziem w określonych warunkach, a powstały ślad ocenia się. Jest ona szczególnie odpowiednia do:
  • Powłoki organiczne
  • Powierzchnie malowane
  • Folie samoprzylepne
  • Dekoracyjne powierzchnie samochodowe
• Metoda B Test zarysowania pięcioma ramionami/pięcioma palcami: Ocenia odporność na zarysowania za pomocą kilku niezależnie obciążonych palców. Jest to prawdopodobnie najbardziej znana metoda GMW 14698. Wykorzystuje ona pięciopalczasty tester zarysowań z niezależnie obciążonymi ramionami. Każdy palec wywiera kontrolowaną siłę na próbkę, podczas gdy próbka lub zespół rysujący porusza się liniowo. Typowa konfiguracja komercyjna obejmuje:
  • Pięć zadrapanych palców
  • Półkuliste końcówki do drapania o średnicy 1,0 mm
  • Regulowany uchwyt na próbki
  • Zdefiniowane ciężary ładunku
  • Liniowy ruch próbki

Metoda ta jest szczególnie użyteczna przy porównywaniu tworzyw sztucznych, powierzchni lakierowanych i powlekanych stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym.

• Metoda C Dodatkowa metoda zarysowań: Stosowana w przypadku konkretnych zastosowań powłok/filmów i wymagań oceny.

Norma GMW 14698 jest istotna, ponieważ powierzchnie samochodowe są poddawane wielokrotnemu kontaktowi mechanicznemu przez cały okres użytkowania. Powłoka o niskiej odporności na zarysowania może prowadzić do:

• Nieestetyczny wygląd: Zadrapania stają się widoczne dla pasażerów pojazdu.
• Niezadowolenie klienta: Widoczne uszkodzenia powierzchni mogą być interpretowane jako oznaka złej jakości.
• Przedwczesne pogorszenie stanu powłoki: Powtarzające się zarysowania mogą stopniowo uszkodzić powierzchnię.
• Problemy produkcyjne: Komponenty mogą ulec uszkodzeniu podczas montażu lub transportu.
• Zagadnienia wyboru materiałów: Różne powłoki i folie można obiektywnie porównywać.
• Ryzyko związane z gwarancją: Niska trwałość powierzchni może być przyczyną reklamacji dotyczących wyglądu.

Dlatego badanie zarysowań stanowi kluczowy element weryfikacji materiałów motoryzacyjnych, kwalifikacji dostawców i kontroli jakości.

Norma GMW 14698 należy do szerszej rodziny testów trwałości powierzchni samochodowych. Na przykład,

• GMW 14698 Odporność na zarysowania powłok organicznych i folii samoprzylepnych.
• GMN 3943 Odporność tworzyw sztucznych na zarysowania i ścieranie (zastąpiona normą GMW 14698 dla nowych programów)
• GMW 14688 Badanie odporności powierzchni/materiałów samochodowych na zarysowania.
• Ford FLTM BO 162-01 Odporny na zarysowania i ścieranie.
• Ford FLTM BN 108-13 Poprzednia procedura Forda dotycząca odporności na zarysowania
• BMW GS 97034 Testy zarysowań powierzchni samochodowych
• VW PV 3952 Odporność powierzchni na zarysowania

Norma GMW 14698 jest również wymieniona wśród metod pomiaru twardości/zużycia powłok samochodowych wymienionych w normie ISO/TR 21555, która zawiera przegląd metod oceny twardości powłok i odporności na zużycie.

W przypadku wnętrz samochodowych odporność na zarysowania jest szczególnie ważna, ponieważ elementy są często dotykane lub dotykane. Przykłady obejmują:

• Klamki do drzwi i ich listwy wykończeniowe
• Powierzchnie konsoli środkowej
• Dekoracyjne powierzchnie deski rozdzielczej
• Kręgi kluczowe
• schowki na rękawiczki
• Tapicerka siedzeń
• Folie dekoracyjne

Materiał, który wygląda idealnie, gdy jest nowy, może nie zachować swojego wyglądu po wielokrotnym kontakcie. Norma GMW 14698 określa znormalizowaną metodę oceny tego aspektu trwałości powierzchni.

Podsumowując, norma GMW 14698 zawiera procedurę testową przeznaczoną do oceny odporności na zarysowania powlekanych powierzchni metalowych lub polimerowych oraz folii samoprzylepnych. Jej znaczenie wykracza poza zwykły pomiar odporności powierzchni na zarysowania. Test wspiera dobór materiałów, rozwój powłok, kwalifikację dostawców, kontrolę jakości produkcji oraz trwałość wyglądu pojazdu.

Norma ta ma również znaczenie historyczne, ponieważ zastąpiła normę GMN 3943 w nowych programach General Motors i zintegrowała ocenę odporności na zarysowania z nowszą procedurą GMW.

Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą GMW 14698.