GMW 14698 Odporność na zarysowania powłok organicznych i folii samoprzylepnych (2)

GMW 14698 Odporność powłok organicznych i folii samoprzylepnych na zarysowania

Norma „GMW 14698 Odporność na zarysowanie powłok organicznych i folii samoprzylepnych”, opracowana przez General Motors Worldwide (GMW), opisuje metodę badawczą służącą do oceny odporności powierzchni powlekanych lub powlekanych folią na zarysowania pod wpływem kontrolowanego kontaktu mechanicznego. Norma ta jest szczególnie istotna w przypadku wewnętrznych i zewnętrznych elementów samochodowych, gdzie zachowanie wyglądu i trwałości powierzchni ma kluczowe znaczenie.

Głównym celem normy GMW 14698 jest określenie odporności na zarysowania powierzchni samochodowych w określonych warunkach testowych. Podczas produkcji i normalnego użytkowania pojazdu, powierzchnie mogą zostać zarysowane przez:

• cytaty
• narzędzia
• Klucze i inne twarde przedmioty
• Składniki proksymalne
• Sprzęt do czyszczenia
• Operacje montażowe
• Kontakt z innymi częściami pojazdu
• Ogólny użytek pasażerów

Rysa nie tylko tworzy fizyczny rowek; może również powodować wybielenie, przebarwienia, zmiany połysku lub inne widoczne uszkodzenia powierzchni. Dlatego testowanie odporności na zarysowania zapewnia obiektywny sposób oceny, czy powłoka lub folia ma wystarczającą odporność do zamierzonego zastosowania.

Norma GMW 14698 ma zastosowanie przede wszystkim do następujących zagadnień:

• Powłoki organiczne
• Systemy powłok jednowarstwowych
• Systemy powłok wielowarstwowych
• Powłoki nakładane na powierzchnie metalowe
• Powłoki nakładane na powierzchnie polimerowe
• Folie samoprzylepne

Test ten jest szczególnie przydatny w przypadku tapicerki samochodowej i powierzchni o charakterze estetycznym. Laboratoria badawcze wymieniają normę GMW 14698 w kategorii badań odporności powierzchni samochodowych i zarysowań. Norma ta nie tylko sprawdza, czy materiał jest odporny na zarysowania, ale także określa kontrolowane metody przykładania określonej siły mechanicznej, a następnie oceny powstałych uszkodzeń.

Norma GMW 14698 proponuje trzy główne metody badań:

• Metoda A – Pręt do pomiaru twardości: W tej metodzie wykorzystuje się sprężynowy pręt do pomiaru twardości/zarysowania. Pręt jest umieszczany pionowo do powierzchni próbki i przesuwany po niej. Siła nacisku jest kontrolowana za pomocą mechanizmu sprężynowego. Pręt jest ciągnięty na określoną odległość po badanej powierzchni. Norma ta definiuje skok testowy wynoszący około 50 mm lub więcej. Metoda ta jest szczególnie przydatna do określania odporności powłok i folii na kontrolowane liniowe zarysowanie.
• Metoda B Test zarysowania pięcioma palcami: Ta metoda wykorzystuje tester zarysowania pięcioma palcami. Każdy palec ma stalową końcówkę i może przyłożyć do próbki określoną siłę. Norma ta definiuje następujące standardowe siły: 5 N, 8 N, 13 N, 15 N i 20 N. Można zastosować inne siły, zgodnie z wymaganiami odpowiedniej specyfikacji materiału lub zaleceniami inżyniera przeprowadzającego test.

Metoda ta jest szczególnie przydatna, gdy konieczne jest zbadanie kilku poziomów siły na tej samej próbce. Układ pięciu palców pozwala na systematyczne przykładanie różnych sił zarysowujących, umożliwiając określenie siły, przy której zaczynają się widoczne uszkodzenia.

• Metoda C – Liniowy pomiar twardości: Metoda ta wykorzystuje liniowe urządzenie do pomiaru twardości/zarysowania. Siłę nacisku można regulować w zakresie od około 0,5 do 20 N. Przesuwając określoną końcówkę testową po powierzchni pod kontrolowanym obciążeniem, urządzenie pozwala na ilościową ocenę odporności powierzchni na zarysowanie.

Sprzęt używany w testach zależy od wybranej metody. Typowy sprzęt obejmuje:

• Pręt do pomiaru twardości: Stosowany w metodzie A. Pręt zawiera mechanizm sprężynowy, który określa przyłożoną siłę.
• Pięciopalczasty tester zarysowań: Używany w metodzie A. Urządzenie zawiera pięć ruchomych ramion/palców wyposażonych w wymienne końcówki. Komercyjne pięciopalczaste testery zarysowań stosowane w motoryzacji zazwyczaj zapewniają różne standardowe obciążenia i wykorzystują półkuliste końcówki o średnicy około 1 mm.
• Liniowa maszyna do pomiaru twardości: Stosowana w metodzie C. Obciążenie jest regulowane, a sonda pomiarowa przesuwa się po próbce.
• Zarysowane końcówki: Norma ta określa końcówki ze stali polerowanej lub twardego metalu. Typowa konfiguracja końcówki to końcówka półkulista o średnicy około 1,0 plus/minus 0,1 mm.

W testach, w miarę możliwości, należy badać gotowy element produktu. Jeśli gotowy element nie może być łatwo umieszczony w urządzeniu testowym ze względu na swój rozmiar, kształt lub geometrię, można pobrać reprezentatywne próbki elementu. Powłoki lub folie należy nakładać zgodnie z odpowiednią specyfikacją materiałową. Należy zbadać co najmniej trzy próbki. Do rutynowych testów kontroli jakości wymagana jest co najmniej jedna próbka.

Kondycjonowanie środowiskowe jest istotne w testach, ponieważ materiały i powłoki polimerowe mogą wykazywać różne zachowania w zależności od temperatury i wilgotności. Norma GMW 14698 odnosi się do kodu D normy GMW 3221 dotyczącej kondycjonowania, chyba że odpowiednia procedura testowa określa inne warunki. Pomaga to zapewnić, że różne laboratoria i dostawcy przeprowadzają test w porównywalnych warunkach.

Po procesie zarysowania próbka jest poddawana kontroli wizualnej. Jednym z ważnych efektów ocenianych w przypadku formowanych tworzyw sztucznych kolorowych jest wybielenie zarysowanego obszaru.

Skala ocen normy GMW 14698 obejmuje oceny od 1 do 5. Wyższe oceny oznaczają lepszy wygląd/odporność na zarysowania. W przypadku formowanych tworzyw sztucznych kolorowych, wymagany jest zazwyczaj poziom 4 lub wyższy, jeśli jest on określony w odpowiedniej specyfikacji materiału lub komponentu.

Uproszczona interpretacja jest następująca:

• 5: Widoczne wżery, ale brak wybielenia.
• 4-5: Łagodne wybielenie w określonych warunkach oglądania
• 4: Delikatne wybielanie
• 3-4: Nieznaczne lub minimalne wybielenie w zależności od kąta patrzenia.
• 3: Zauważalne wybielenie
• 2-3: Wyraźne lub silne wybielenie
• 2 lub mniej: Znaczne widoczne uszkodzenia

Ostateczne kryterium akceptacji powinno zawsze wynikać z odpowiednich wymagań General Motors dotyczących materiału, podzespołu lub rysunku, a nie być wywnioskowane z ogólnej procedury testowej.

Podstawowa zasada jest taka: wyższa wymagana wytrzymałość na zarysowania zazwyczaj oznacza lepszą odporność na zarysowania. Jednak sama wytrzymałość nie powinna być interpretowana bez uwzględnienia określonej geometrii narzędzia, metody badania, podłoża, systemu powłok i kryteriów oceny.

Norma GMW 14698 jest istotna, ponieważ powierzchnie samochodowe są poddawane wielokrotnemu kontaktowi mechanicznemu przez cały okres użytkowania. Na przykład, wnętrze pojazdu może obejmować:

• tablice przyrządów
• Listwy drzwiowe
• Konsole środkowe
• Klatki kluczowe
• Panele dekoracyjne
• Podłoga polimerowa
• Elementy z tworzywa sztucznego powlekanego
• Folie dekoracyjne samoprzylepne

Powierzchnie te muszą zachować akceptowalny wygląd pomimo użytkowania i kontaktu. Dlatego odporność na zarysowania jest kluczowym elementem trwałości wyglądu samochodu.

Niska odporność na zarysowania może prowadzić do następujących problemów:

• Widoczne uszkodzenia powierzchni
• Bielenie
• Utrata jasności
• Uszkodzenie powłoki
• Odsłonięcie podłoża
• Spadek postrzeganej jakości
• Skargi klientów

Podsumowując, normę GMW 14698 można stosować podczas opracowywania materiałów, kwalifikacji dostawców, weryfikacji komponentów, kontroli jakości produkcji i badania usterek.

Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą GMW 14698.