ISO 10191 Opony do pojazdów osobowych - Weryfikacja możliwości opon - Metody badań laboratoryjnych

Norma „ISO 10191 Opony samochodów osobowych – Weryfikacja właściwości opon – Metody badań laboratoryjnych” opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) opisuje metody badań służące do weryfikacji właściwości opon samochodów osobowych. Spośród zaprezentowanych metod badawczych możliwe jest, że tylko niektóre z nich okażą się konieczne, w zależności od konstrukcji badanej opony (diagonalna, opasana diagonalnie, radialna lub typu T). Testy przeprowadza się w laboratorium, w kontrolowanych warunkach.

Norma ta obejmuje testy trwałości, testy wydajności przy niskim ciśnieniu, testy przy dużej prędkości oraz wymagania dotyczące usuwania stopki i wytrzymałości opon. Metody badań przedstawione w niniejszej normie nie mają na celu oceny osiągów ani poziomów jakości opon. Norma ta ma zastosowanie do wszystkich opon samochodów osobowych.

Na potrzeby niniejszej normy stosuje się następujące definicje, oprócz terminów i definicji podanych w normie „ISO 4223-1 Definicje niektórych terminów stosowanych w przemyśle oponiarskim – Część 1: Opony pneumatyczne”:

• Rozdzielenie koralików oznacza zerwanie wiązania między składnikami w domenie koralika.
• Oddzielenie pasa odnosi się do oddzielenia mieszanki gumowej pomiędzy warstwami pasa lub pomiędzy pasami i warstwami.
• Łuszczenie się odnosi się do odrywania się kawałków gumy od bieżnika, co może odsłonić materiał wzmacniający. Przykładami materiałów wzmacniających, które mogą zostać odsłonięte, są płyty poliamidowe i pasy stalowe.
• Zjawisko pasożytniczego łuszczenia się klocków bieżnika polega na pękaniu lub rozrywaniu fragmentów gumy wewnątrz klocków bieżnika bez odsłaniania materiału wzmacniającego. Pasożytnicze pękanie klocków bieżnika jest efektem testowania obciążonej opony na kole jezdnym, nie świadczy o problemie strukturalnym opony i nie występuje w rzeczywistych warunkach eksploatacji. Zjawisko to często występuje podczas testów trwałościowych opon z miękką mieszanką bieżnika lub o skomplikowanej geometrii bieżnika, np. zawierającej wiele rowków. Przykładami materiałów wzmacniających, których nie należy eksponować, są płyty poliamidowe i pasy stalowe.
• Oddzielenie sznurka to oddzielenie sznurka od jego gumowej osłony.
• Pęknięcie to wszelkie oddzielenie się bieżnika opony, ściany bocznej lub wyściółki wewnętrznej, które może sięgać aż do materiału kordu.
• Oddzielenie wyściółki wewnętrznej to oddzielenie się wyściółki wewnętrznej od materiału kordu wewnątrz korpusu.
• Otwarty szew oznacza każde rozdzielenie na styku bieżnika, ściany bocznej lub wyściółki wewnętrznej, które może sięgać do materiału kordu.
• Podział pięter to podział sąsiadujących ze sobą pięter.
• Oddzielenie ściany bocznej to oddzielenie mieszanki gumowej od materiału kordu na ścianie bocznej.
• Oddzielenie zębów polega na usunięciu zęba z tuszy.
• Obręcz testowa to obręcz, na której montuje się oponę w celu przeprowadzenia konkretnych testów. O ile nie zaznaczono inaczej, obręcz ta jest zatwierdzona, zalecana lub dozwolona w jednej z regionalnych norm dotyczących opon dla opony danego rozmiaru i typu.
• Prędkość bębna testowego to prędkość obwodowa stalowego bębna testowego.
• Maksymalne obciążenie to masa odniesienia odpowiadająca indeksowi nośności służącemu do określenia nośności opony.
• Nośność to maksymalne obciążenie, jakie opona może udźwignąć w zależności od jej prędkości roboczej i kategorii prędkości.

Bęben testowy używany w tych testach jest bębnem napędzanym o średnicy 1,7 m plus/minus 1 procent lub 2,0 m plus/minus 1 procent. Powierzchnia bębna musi być wykonana z gładkiej stali. Do testu trwałości i testu wydajności przy niskim ciśnieniu bęben można pokryć cienką warstwą materiału zapobiegającego przywieraniu, takiego jak politetrafluoroetylen (PTFE), aby wyeliminować pasożytnicze rozdrabnianie klocków bieżnika, ale całkowita średnica bębna musi mieścić się w powyższych granicach. Szerokość powierzchni testowej i szerokość warstwy materiału zapobiegającego przywieraniu, jeżeli jest stosowana, powinna być równa lub większa od całkowitej szerokości opony testowej.

W przypadku stosowania smaru politetrafluoroetylenowego (PTFE) jako materiału zapobiegającego przywieraniu należy zwrócić uwagę na to, czy skład smaru nadaje się do stosowania z mieszankami gumowymi. Na przykład środki smarne na bazie oleju silikonowego z zawartością PTFE od 40 do 55 procent sprawdzają się w tym celu odpowiednio.

W przypadku bębna testowego urządzenie ładujące musi mieć nośność co najmniej 1 kg, a dokładność pomiaru musi mieścić się w granicach plus/minus 000 procenta pełnej skali. Prędkość urządzenia musi być wystarczająca do spełnienia wymagań metod badawczych.

Do testów wykorzystywane są również manometry ciśnienia powietrza o maksymalnej wartości skali co najmniej 500 kPa i dokładności plus/minus 5 kPa.

Jeżeli producent opon chce zaostrzyć wymagania testowe, kondycjonowanie i testowanie opon może zostać przeprowadzone w wyższej temperaturze niż określona w niniejszej normie.

W niniejszej normie opisano następujące metody badań opon o konstrukcji diagonalnej lub z żebrami krzyżowymi oraz opon zapasowych do użytku tymczasowego typu T:

• Test wytrzymałościowy
• Test dużej prędkości
• Test mocy
• Test kapania (opony bezdętkowe)

Nasza organizacja dysponuje silną kadrą, która śledzi rozwój nauki i techniki na świecie i nieustannie się doskonali. Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen świadczonych na rzecz przedsiębiorstw z różnych sektorów znajdują się również usługi testowania zgodne z normą „ISO 10191 Opony samochodów osobowych - Weryfikacja właściwości opon - Metody badań laboratoryjnych”.